سلامتی

دختران اروپایی زود‌تر به بلوغ می‌رسند؛ محققان دلایل را بررسی می‌کنند

کودکان به طور کلی در مقایسه با گذشته سریع‌تر به سن بلوغ می‌رسند. این پدیده ممکن است ناشی از ترکیبی از عوامل محیطی، سبک زندگی و متابولیکی باشد، اما دلیل دقیق آن برای دانشمندان همچنان یک معما باقی مانده است.

به طور متوسط، دختران در سن یازده سالگی و پس‌ران در سن دوازده سالگی وارد فرآیند بلوغ می‌شوند. اما اگر دختران در سن هفت سالگی یا کمتر و پس‌ران در سن هشت سالگی یا کمتر به بلوغ برسند، ممکن است با تشخیص بلوغ زودرس مواجه شوند، امری که می‌تواند منجر به مشکلات طولانی‌مدت سلامتی مانند چاقی، دیابت، مشکلات روانی و سرطان سینه گردد.

هنگامی‌که پزشکان در دهه ۱۹۹۰ برای اولین بار روند بلوغ زودرس را در میان دختران آمریکایی شناسایی کردند، تا آن زمان شاهد چنین روندی در میان کودکان اروپایی نبودند. محققان این موضوع را به همه‌گیری چاقی در آمریکا نسبت دادند که بر دانمارک، که بیش‌تر داده‌های اروپایی از آنجا حاصل می‌شد، تأثیری نگذاشته بود.

اما از آغاز دهه ۲۰۰۰ به بعد، تحولی رخ داد. از دانمارک تا ایتالیا و فرا‌تر از آن، تعداد بیش‌تری از کودکان اروپایی دچار بلوغ زودرس شدند.

در سطح جهانی، سن آغاز رشد پس‌تان که یکی از نشانگر‌های کلیدی بلوغ در دختران است، از سال ۱۹۷۷ تا ۲۰۱۳ به طور می‌انگین هر دهه نزدیک به سه ماه کاهش یافته است و به نظر نمی‌رسد این روند در دهه گذشته کند شده باشد.

دکتر اندرس جول، متخصص غدد اطفال در بیمارستان دانشگاه‌ی کپن‌هاگ، پایتخت دانمارک، و یکی از متخصصان برجسته در زمینه تغییرات بلوغ در سطح جهان، به قسمت سلامت یورونیوز گفت به عنوان یک پزشک و پژوهشگر، نگرانی من این است که ما اصلا نمی‌دانیم چه اتفاقی در حال رخ دادن است. اگر نتوانیم عوامل منفی این پدیده را شناسایی کنیم و توضیحی برای دلیل وقوع آن نداشته باشیم، در آینده راهی برای اقدامات پیشگیرانه نخواهیم داشت.

جول و دیگران با وجود عدم قطعیت‌ها، در حال جستجو برای یافتن برخی پاسخ‌ها هستند. در اینجا به آنچه آخرین تحقیقات در مورد عوامل احتمالی بلوغ زودرس در اروپا می‌گویند و همچنین به سوالات مهمی که پاسخگوی نیافته‌اند می‌پردازیم.

چاقی

پژوهشگران همچنان معتقدند تغذیه و چاقی می‌تواند بلوغ زودرس را تقویت کند، زیرا چربی اضافه با افزایش سطح لپتین، یعنی هورمونی که مشخص می‌کند بدن برای آغاز بلوغ آماده است، همراه است.

این فرآیند بر دختران و پس‌ران به طور متفاوت تأثیر می‌گذارد به طوری که بلوغ در دختران چاق سریع‌تر و در پس‌ران چاق دیر‌تر اتفاق می‌افتد.

امروزه، نزدیک به یک‌سوم کودکان منطقه اروپایی سازمان بهداشت جهانی دارای اضافه وزن یا چاقی هستند و این آمار در جنوب اروپا بیش‌تر است. با این حال، مطالعات اولیه در دانمارک که با فاصله ۱۵ سال انجام شده‌اند، تفاوت قابل توجه‌ی در شاخص توده بدنی بین دو گروه دختران جوان که به طور متوسط یک سال زود‌تر بلوغ کرده‌اند، نشان نداده است.

شاخص توده بدنی یا بی‌ام‌آی، سنجشی آماری برای مقایسه قد و وزن فرد است.

اینگویلد هالسور فورثون، پژوهشگر دوره دکترا در دانشگاه برگن نروژ، به قسمت سلامت یورونیوز گفت ما فکر نمی‌کنیم که افزایش بی‌ام‌آی بتواند همه چیز را توضیح دهد.

دختران دانمارکی CHRISTOF STACHE/AP

مواجهه با مواد شیمیایی

یکی از نظریه‌های مهم این است که مواجهه با مواد شیمیایی مختل‌کننده غدد در مواد غذایی و محصولات روزمره می‌تواند علت بلوغ زودرس باشد.

تیم جول در مطالعه جهانی در ارتباط با زمان‌بندی بلوغ دختران در دهه‌های اخیر، گمان می‌کند که وجود معجونی از مواد شیمیایی گوناگون در بدن می‌تواند به پیروی از هورمون‌ها پرداخته و کودکان را در سنین پایین‌تر وارد بلوغ کند.

اما جول در عین حال می‌گوید اخیرا شواهد نشان داده که نقش مستقیم عوامل شیمیایی در این اتفاق پذیرفته نشده است و تا به امروز نتیجه‌ای قطعی در ارتباط با نقش این ترکیبات وجود ندارد هنگامی‌که کودکان را بر پایه سطح مواد شیمیایی گروه‌بندی می‌کنیم، تفاوت‌های چشمگیری می‌بینیم. وقتی از مواد شیمیایی مختل‌کننده غدد سخن می‌گویم، فکر می‌کنم این گمان درستی است، اما اثبات آن برای ما دشوار است.

در همین حال، مطالعه‌ای که اخیرا در نروژ انجام شده نشان داد که مواجهه با مواد شیمیایی پر و پلی‌فلوئوروآلکیل یا پی‌اف‌ای‌اس که به دلیل تجزیه‌پذیری بسیار کند در محصولات مصرفی به نام مواد شیمیایی ابدی شناخته می‌شوند، می‌تواند زمان‌بندی بلوغ در پس‌ران را تحت تأثیر قرار دهد.

این مطالعه نشان داد پس‌رانی که سطح پی‌اف‌ای‌اس بالا‌تری دارند، در واقع بلوغ‌شان دیر‌تر از زمان عادی آغاز می‌شود.

هالسور فورثون، یکی از نویسندگان این مطالعه، با این حال گفت ما در عین حال مکانیسم‌هایی را که جهت این اتفاق منجر می‌شوند به طور قطعی نمی‌شناسیم.

تیم او نشانگر‌های بلوغ همانند حجم بیضه، رویش موه‌ای ناحیه تناسلی و سطح سرمی تستوس‌ترون و دیگر هورمون‌ها را اندازه‌گیری کردند و تصمیم دارند در ادامه، از روش‌های مشابه برای تجزیه و تحلیل نحوه مواجهه دختران با مواد شیمیایی ابدی و نقش آن در بلوغ زودرس آنان استفاده کنند.

سبک زندگی

در ماه‌های اولیه شیوع کرونا، پزشکان ایتالیایی متوجه یک روند دلواپس شدند. آن‌ها دیدند که تعداد بیش‌تری از دختران جوان با نشانه‌هایی از بلوغ زودرس، همانند رشد اولیه بافت پس‌تان، به کلینیک‌های غدد درون‌ریز کودکان مراجعه می‌کنند.

از مارس تا سپتامبر ۲۰۲۰، ۳۲۸ مورد مراجعه برای دختران وجود داشته است که در بازه زمانی مشابه سال قبل، ۱۴۰ مورد بود. اما سپس در سال ۲۰۲۲ مجددا این مراجعات کاهش یافت.

محققان بر این باورند که افزایش سبک زندگی بى‌تحرک و استفاده از صفحه‌نمایش در دوران اولیه بیماری کرونا ممکن است با افزایش موارد بلوغ زودرس مرتبط باشد.

بلوغ زودرس دختران

بلوغ زودرس دختران JIM RIDER/AP

دکتر مارکو کاپا، متخصص غدد کودکان در بیمارستان کودکان رم و یکی از نویسندگان این مطالعه، به قسمت سلامت یورونیوز گفت فعالیت بدنی در طول دوره قرنطینه به طور چشمگیر کاهش یافت و در طول دوره افول کرونا مجددا افزایش یافت.

او افزود اما مسئله دل‌انگیز این است که هیچ تغییری در بی‌ام‌آی به وجود نیامد، به این معنی که فعالیت بدنی ممکن است به طور جداگانه با آغاز بلوغ مرتبط باشد.

با این حال، کاپا این را پذیرفت که استرس شدید در طول دوره کرونا نیز می‌تواند عاملی باشد که تغییرات مشاهده‌شده را توضیح دهد.

دیگر عوامل احتمالی

محققان بررسی کرده‌اند که آیا استرس، هم استرس مادر در دوران بارداری و هم استرس در طول زندگی کودک، می‌تواند علت بلوغ زودرس باشد یا خیر.

در نتیجه این بررسی‌ها آن‌ها مثلا فهمیدند که کودکان خانواده‌هایی که پدر در آن‌ها غایب است، صرف‌نظر از جنسیت‌شان، بیش‌تر دچار بلوغ زودرس می‌شوند.

عوامل خانوادگی فرد دیگر نیز ممکن است در این ناهنجاری نقش داشته باشند. برای مثال بر پایه یک مطالعه روی ۱۰ هزار و ۷۰۰ نفر در دانشگاه آرهوس دانمارک، آشکار شد که تک‌فرزند‌ها بیش‌تر از کودکانی که خواهر و برادر بیولوژیکی دارند، زود‌تر بلوغ می‌رسند.

به گفته محققان، چندین عامل از این دست ممکن است با هم تداخل داشته باشند، اما تا به حال آشکار نیست که آیا این عوامل واقعا علت بلوغ زودرس هستند یا اینکه به‌طور همزمان اتفاق می‌افتند.

برای مثال، هالسور فورثون می‌گوید مادران پی‌اف‌ای‌اس را در دوران بارداری و زمان شیرده‌ی به نوزادان خود منتقل می‌کنند و کودکان اول معمولا سطح پی‌اف‌ای‌اس بیش‌تری نسبت به خواهر و برادران کوچک‌ترشان دارند و به همین دلیل احتمال بلوغ زودرس در آنان بیش‌تر است.

علاوه بر این، احتمال چاقی کودکان خانواده‌های کم‌درآمد بیش‌تر از هم‌سالان ثروتمند‌ترشان است، پدیده‌ای که ممکن است ناشی از ترکیبی از عوامل اجتماعی-اقتصادی و متابولیکی باشد.