دکتر نجات‌قسمت: نسخه طب سنتی برای خشکی پوست با تفکیک انواع حقیقی و کاذب
با آغاز فصل پاییز و تغییر مزاج هوا به سمت سردی و خشکی، بسیاری از افراد دچار خشکی و ترک‌های پوستی در نواحی مختلف بدن، به‌ویژه صورت، دست‌ها و پاها می‌شوند که گاهی با استفاده از کرم‌های موضعی نرم‌کننده، مرطوب‌کننده و آب‌رسان نیز برطرف نمی‌شود.
دکتر فاطمه نجات‌قسمت، پزشک متخصص طب سنتی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، بیان کرد از دیدگاه طب سنتی، خشکی پوست دو نوع حقیقی و کاذب دارد. خشکی پوست حقیقی یا واقعی زمانی شکل می‌گیرد که رطوبت کل بدن و پوست کاهش یابد و در کنار خشکی پوست، علائمی چون خشکی مو، موخوره و شکنندگی ناخن‌ها نیز ظاهر می‌شود.
برای رفع خشکی پوست ساده، دو روش رطوبت‌رسانی به پوست وجود دارد استفاده از دارو‌های رطوبت‌بخش خوراکی یا ضماد‌ها، روغن‌ها و کرم‌ها، و روش دیگر مصرف غذا‌هایی که رطوبت‌رسانی مناسبی به سطح پوست ایجاد می‌کنند. خوراکی‌های رطوبت‌بخش شامل آب‌سیب، آب‌هویج، سوپ جو، زرده تخم‌مرغ عسلی، شربت شیره انگور، شیر بادام (بادام مخلوط با آب و عسل)، شیرعسل، ماءالشعیر طبی و آب پنیر می‌باشند. در مقابل، غذا‌هایی که باعث خشکی پوست می‌شوند عبارتند از ترشی‌ها، شور‌ها، غذا‌های غلیظ، فست‌فود‌ها، حلیم، کله‌پاچه، پاستا، سالاد اولویه، آش رشته، حلوا، مصرف بیش از حد ادویه‌ها، چای، قهوه و نسکافه.
علل تشکیل خشکی کاذب پوست چیست؟
خشکی کاذب پوست در اثر غلیظ شدن خون و عدم رسانش خون به سطح پوست تشکیل می‌شود. منظور از غلظت خون، افزایش هموگلوبین نیست، بلکه افزایش یک خلط غلیظ است که باعث لزوجت در خون می‌شود. در خشکی‌های کاذب ناشی از سودا، علائمی چون خواب منقطع و آشفته، اسپاسم عضلانی یا پرش دست و پا، استرس و اضطراب، غم و افسردگی، وسواس فکری یا عملی، هراس و وحشت، بی‌حوصلگی، بی‌قراری، همورویید، بواسیر و موارد مشابه نیز تظاهر می‌کند. افزایش سودا می‌تواند هم خشکی کاذب و هم خشکی حقیقی را به همراه داشته باشد. همچنین خشکی کاذب می‌تواند از بلغم ناشی باشد که علائمی همانند سنگینی و کسلت بدن، افزایش بزاق دهان، خواب سنگین، سردی و سفیدی پوست را ایجاد می‌کند.
درمان آن، استفاده از غذا‌هایی است که غلظت را از بین می‌برند؛ مانند نخوداب. این غذا را می‌توان بدون گوشت و در افراد ضعیف با گوشت تهیه کرد. برای از بین بردن غلظت، بهتر است در کنار سایر درمان‌ها، نخوداب را بین ۴ تا ۱۲ روز به عنوان تنها غذای مصرفی استفاده کرد و سپس هفته‌ای ۲ تا ۳ روز ادامه دهد. همچنین استفاده از سکنجبین و غذا‌های شبه سکنجبین که در ترکیب‌شان سرکه و یک ماده شیرین مانند عسل، شکر یا شیره انگور وجود دارد، و همچنین ماسک‌هایی که خون را به سطح پوست می‌رسانند مانند ماسک پیاز، عسل و نمک پیشن‌هاد می‌شود. در مواردی که غلظت زیاد باشد، پزشک دارو‌های رطوبت‌بخش را نیز تجویز می‌کند که اقدامی تخصصی است.