بحران صندوقهای بازنشستگی ایران: ریشه در اقتصاد کلان و مدیریت نادرست
بحران صندوقهای بازنشستگی ایران ریشه در اقتصاد کلان و مدیریت نادرست، نه تنها جمعیت, کارشناس اقتصادی مجتبی قاسمی در میزگردی تخصصی با تأکید بر اینکه بحران صندوقهای بازنشستگی پدیده جدیدی نیست، اعلام کرد همین الان هم بحران است و نباید چشم به راه سال ۱۴۱۰ بود. او توضیح داد که مفهوم بحران به معنای عدم وجود پول کافی برای تعهدات پیشین است، در حالی که پایداری مالی مستلزم داشتن ذخیره برای پرداخت به آخرین بازمانده تا زمان تسویه حساب صندوق میباشد.
یک سرزمین جوان با صندوقهای پیر و در بحران قاسمی این وضعیت را در سطح جهانی منحصر به فرد دانست و تشبیه کرد همانند فردی است که در بیست سالگی سکته قلبی میکند. پرسش اصلی او این بود که چرا در کشوری با جمعیت جوان، تمامی صندوقهای بازنشستگی دچار پیری و بحران شدهاند. پاسخ را در دو سطح اکوسیستم اقتصاد کلان و اکوسیستم داخلی صندوقها جستجو کرد.
نقش اقتصاد کلان رشد پایین و بازدهی ناکافی به گفته این کارشناس، محیط اقتصاد کلان ایران در چهل سال گذشته با میانگین رشد دو درصدی روبرو بوده و نتوانسته بستر مناسب برای اندوختهگذاری کسور صندوقها را فراهم آورد.
او گفت بازدهی کافی از منابع کسور حاصل نشده و این موضوع خارج از کنترل صندوقهاست، زیرا آنها در محیطی فعالیت میکنند که با تشکیل ثروت نوعی دشمنی دارد. بدون تشکیل، نه بازنشسته، نه شاغل و نه بیکار رفاه را تجربه نخواهند کرد. مدل مدیریت صندوقها محکوم به سقوط در هر جغرافیایی قاسمی با هشدار داد که اگر همین مدل صندوقداری با مختصات فعلی به ژاپن هم منتقل شود، قطعاً سقوط میکند، هرچند ممکن است ۲۰ سال به تعویق بیفتد.
او تأکید کرد این مدل، تعهداتی دارد بیشتر از بازدهی و درآمد خود صندوق. اصلاح اکوسیستم اول (اقتصاد کلان و سیاست خارجی) تنها ماجرا را به تعویق میاندازد و هزینهها را به دوش نسلهای بعد میگذارد، در حالی که راه حل اصلی، اصلاح اکوسیستم دوم یعنی مدیریت و ساختار خود صندوقهاست.