سن پیری از منظر علم، آمار و سازمان‌های بین‌المللی چقدر است؟
پیری از چه زمانی آغاز می‌شود؟ این پرسش ذهن بسیاری را مشغول کرده و در فرهنگ ایرانیان نیز رایج است که سن به عدد محدود نمی‌شود و آنچه در شناسنامه قید شده، لزوما نشان‌دهنده سن بیولوژیک واقعی افراد نیست.
آیا بازنشستگی همان پیری است؟
در برخی فرهنگ‌ها، افزایش سن به معنای بازنشستگی، زمان برای انجام کار‌هایی است که در می‌انه بزرگ‌کردن کودکان امکان‌پذیر نبود، ماجراجویی‌های تازه و فعالیت‌های ورزشی و تفریحی جدید. در دوران کهن، مردم تا زمانی کار می‌کردند که بیمار می‌شدند، در جنگ مجروح یا کشته می‌شدند یا در می‌انه کار جان خود را از دست می‌دادند. اما امروزه عمر انسان‌ها از منظر زمانی طولانی‌تر شده و به پیشرفت‌های پزشکی، سالم‌تر هستیم. سن بالا به خودی خود بیماری محسوب نمی‌شود و در دوران معاصر بهترین دارو‌ها، سالم‌ترین سبک‌های زندگی و روش‌های پیشگیری در دسترس است.
با این حال، سوال باقی می‌ماند که چه زمانی پیر می‌شویم؟ با توجه به اینکه سال‌های بیش‌تری کار می‌کنیم و سالم‌تر هستیم، سن چه اهمیتی می‌تواند داشته باشد؟ این یک ساختار بی‌معنی است که ما آن را با بازنشستگی یا سن استحقاق بازنشستگی مرتبط می‌کنیم. بازنشستگی یا پیری به معنای توقف روال کار و زندگی نیست.
بازنشستگی در ۷۰ سالگی
بر اساس گزارش سازمان گسترش و همکاری اقتصادی (OECD) منتشره در سال ۲۰۲۰، می‌انگین سن بازنشستگی برای زنان ۶۳.۴ سال و برای مردان ۶۴.۲ سال بوده است. این گزارش نشان می‌دهد می‌انگین سال‌های زندگی پس از بازنشستگی در مردان به طور متوسط ۱۸.۷ سال (حداکثر ۲۴ و حداقل ۱۱.۵ سال) و برای زنان ۲۲.۸ سال (حداکثر ۲۶.۴ و حداقل ۱۳.۲ سال) است. در سراسر جهان فشار‌های فزاینده‌ای برای افزایش سن استحقاق صندوق‌های بازنشستگی وجود دارد. سن بازنشستگی ۶۷ سال غیر‌معمول نیست، اما برخی به سن ۷۰ سال برای بازنشستگی نگاه می‌کنند.
دیدگاه دیگر این است که سن فرد به سن تماشاگر بستگی دارد. افراد جوان‌تر، پیری را کاملا متفاوت از افرادی که سن بالا‌تری دارند، می‌بینند که نشان‌دهنده داده‌های ذهنی ضعیف در نسبت‌دهی به سن است. از منظر شغلی، افرادی که مسن به نظر می‌رسند اما همچنان کار می‌کنند، به موقع می‌آیند، دقت دارند، ارتباط برقرار می‌کنند و اخلاق کاری باکیفیت دارند، سن‌شان نباید مهم باشد.
راه‌حل‌های توصیف سن
سنی تقویمی ساده‌ترین روش، شمارش روز‌ها، هفته‌ها، ماه‌ها و سال‌ها از بدو تولد است. این روش دقیق است زیرا می‌تواند زمان‌های احتمالی بروز بیماری‌های مزمن را نشان دهد، اما تک‌بعدی است.
سن بیولوژیکی در این روش از عواملی مانند سبک زندگی، سطح فعالیت و رژیم غذایی برای سنجش سن استفاده می‌شود. از طریق مدل‌سازی پیش‌بینی می‌شود که بدن تا چه حد با زندگی سازگار است. جوانانی که زندگی سختی دارند می‌توانند بدن بیولوژیکی پیری داشته باشند و بالعکس.
سن اجتماعی معیاری از عادات و حرکات اجتماعی در طول زمان است. این روش نحوه واکنش افراد به محرک‌های اجتماعی را در برابر هنجار‌های پذیرفته‌شده می‌سنجد.
دیدگاه دیگران به سن، به حالت سلامت، جغرافیا و سطح تحصیلات بستگی دارد. آنچه در یک سرزمین قدیمی تلقی می‌شود، در سرزمین دیگر ممکن است وجود نداشته باشد، حتی اگر سن تقویمی یکسان باشد. سال‌مندی را نمی‌توان به طور کلی تعریف کرد چون به شرایط حساس است.
سن پیری از نظر سازمان بهداشت جهانی
به طور کلی توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) پذیرفته شده که سن پیری نزدیک به ۵۵ تا ۶۰ سال است، اگرچه محققان دیگر آن را بین ۴۵ تا ۶۵ سال می‌دانند. حقیقت این است که هیچ عدد جادویی وجود ندارد که فردی را به عنوان مسن تعریف کند. در گزارش تازه مجمع جهانی اقتصاد مرسر برگزار شده در سال ۲۰۲۳، ۳۹ درصد از افراد پرسیده‌شده اظهار داشتند که در سن ۷۰ سالگی شما مسن تلقی می‌شوید، در حالی که ۳۷ درصد دیگر فکر می‌کردند در دهه ۸۰ زندگی شما در دوران پیری خواهد بود و تنها ۱۴ درصد معتقد بودند ۶۰ سالگی سن آغاز پیری است.