تتراکروماسی: جهش ژنتیکی باعث می‌شود برخی تا ۱۰۰ میلیون سایه رنگ ببینند
کوررنگی یک اتفاق نسبتا رایج است که در سراسر جهان از هر ۱۲ مرد یک مرد و از هر ۲۰۰ زن یک زن دچار آن می‌شوند. در مقابل، حالتی بسیار نادر‌تر به نام تتراکروماسی یا چهاررنگ‌بینی وجود دارد که برعکس کوررنگی عمل می‌کند و افراد مبتلا به آن دنیای رنگی متفاوتی با دیگران تجربه می‌کنند.
چهاررنگ‌بینی چیست؟
افراد معمولی توانایی تشخیص حدود یک میلیون سایه رنگ را دارند، در حالی که برآورد می‌شود افراد دچار تتراکروماسی پتانسیل دیدن تا ۱۰۰ میلیون سایه رنگ را داشته باشند. منشأ این توانایی یک جهش ژنتیکی است. اکثر مردم با سه نوع سلول مخروطی در هر چشم به دنیا می‌آیند که تشخیص سایه‌های گوناگون در طیف رنگ را امکان‌پذیر می‌سازد. افراد کوررنگ دو نوع سلول مخروطی دارند، اما تتراکرومات‌ها چهار نوع سلول مخروطی دارند که آن‌ها را به رنگ‌های طیف نارنجی حساس‌تر می‌کند.
تجربه یک هنرمند تتراکرومات
کنچتا آنتیکو، یک هنرمند تتراکرومات، در گفتگو با بی‌بی‌سی فیوچر توضیح داد که در کلاس‌های هنری خود در پارک از شاگردانش می‌پرسید آیا رنگ‌های صورتی روی آب یا قرمز لبه برگ را می‌بینند. شاگردان همیشه مثبت پاسخ می‌دادند، اما سال‌ها بعد آنتیکو متوجه شد که آن‌ها به‌سبب مودب بودن حقیقت را نگفته بودند رنگ‌هایی که برای او آشکار بود، برای شاگردانش نامرئی بود.
آمار و یافته‌های علمی
برآورد‌ها نشان می‌دهد تا ۱۲ درصد از افراد دارای کروموزوم XX می‌توانند تتراکروماتیک باشند. با این حال، همه افراد دارای این ویژگی ژنتیکی قادر به دیدن دنیای رنگارنگ آنتیکو نیستند؛ چون مهم است که مخروط اضافی تنظیم فرکانس متفاوتی نسبت به سایر مخروط‌ها داشته باشد و کانال رنگ چهارگانه‌ای وجود داشته باشد که به مغز اجازه دهد اطلاعات رنگی اضافی را پردازش کند. در مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۰ منتشر شده در مجله، تنها یکی از ۲۴ شرکت‌کننده دارای واریانت ژنتیکی مرتبط، رفتار تتراکروماتیک نشان داد و توانست تفاوت‌ها را در تمام سایه‌های رنگی تست تشخیص دهد.
چالش‌های تشخیص و پژوهش
در حالی که کوررنگی به‌طور گسترده مورد مطالعه قرار گرفته، اطلاعات کمی درباره تتراکروماسی وجود دارد. پیش‌بینی می‌شود افراد با تتراکروماسی ضعیف در تشخیص سایه‌ها کمی بهتر از افراد معمولی عمل کنند، در حالی که تتراکروماسی قوی ممکن است دیدن رنگ‌هایی را ممکن سازد که بقیه ما قادر به دیدن آن‌ها نیستیم. با وجود ادعا‌های این‌ترنتی، در حال حاضر آزمایش مطمئنی برای تشخیص افراد تتراکرومات وجود ندارد. پژوهشگران از آزمایش دی‌ان‌ای برای شناسایی جهش‌های احتمالی استفاده می‌کنند، اما این آزمایش برای تایید تتراکروماسی کافی نیست و تشخیص نیاز به فناوری تخصصی در محیط پژوهشی دارد.
تأثیر مغز و زبان بر درک رنگ
نحوه شناسایی رنگ‌ها حتی در افراد دارای سه نوع سلول مخروطی استاندارد می‌تواند از فرد به فرد متفاوت باشد. ماجرای لباس آبی و سیاه یا سفید و طلایی در سال ۲۰۱۵ نمونه‌ای بارز است. درک رنگ فقط با آنچه می‌بینیم تعیین نمی‌شود، بلکه نحوه تفسیر رنگ توسط مغز نیز تأثیر دارد. این موضوع می‌تواند کاملا ذهنی باشد و توضیح می‌دهد چرا برخی یک رنگ را آبی و دیگران سبز می‌بینند. شواهدی نیز وجود دارد که نشان می‌دهد نحوه دیدن رنگ‌ها به زبانی که صحبت می‌کنیم نیز بستگی دارد.
در ارتباط با اخبار فناوری، پیشگام فناوری گزارش داد که ویولن‌سل‌نوازی یک ربات با ارکس‌تر سمفونیک برای اولین بار انجام شده است.
آینده عینک‌های ویژه برای دیدن رنگ‌های بیشتر
اگر به‌طور طبیعی در تشخیص رنگ‌ها محدودیت داشته باشید، می‌توانید از شنیدن این خبر خوشحال شوید که پژوهشگران در حال ساخت عینک‌های خاصی هستند که به افراد غیر‌مبتلا به تتراکروماسی امکان می‌دهند جهان را همانند آنتیکو ببینند.