تحلیل چالشهای تولید و پخش سریال پایتخت؛ از جنجال فصل ششم تا ابهامات فصل هفتم

تحلیل چالشهای تولید و پخش سریال پایتخت؛ از جنجال فصل ششم تا ابهامات فصل هفتم, سریال پایتخت یکی از پرمخاطبترین و در عین حال پرحاشیهترین آثار تلویزیونی ایران در سالهای اخیر بوده است. این مجموعه که از سال ۱۳۸۹ آغاز به کار کرد، با پایان ناگهانی فصل ششم در اسفند ۱۳۹۹ و ابهامات طولانیمدت در مورد ادامهی آن، موجی از انتقادات و بحثهای رسانهای را برانگیخت.

ریشههای جنجال فصل ششم و نقش فیلمنامهنویس اولین چالشهای جدی با پخش فصل ششم در شبکه یک سیما آغاز شد. غیاب فیلمنامهنویس اصلی، خشایار الوند، در این فصل به طور فوری توسط مخاطبان احساس شد.

مقایسهی فصل ششم با فصلهای پیشین، موضوع اصلی بحثهای فضای مجازی شد. حاشیهی سکانس پایانی و واکنش صداوسیما نقطه عطف جنجالها، سکانس پایانی فصل ششم بود که در آن شخصیت رحمت (هومن حاجی عبداللهی) در صحنهای شبیه به فیلم قیصر با بازی بهروز وثوقی ظاهر میشود. این (تحسین) سینمایی، موجی از اتهامات کپیبرداری پلان به پلان را به همراه آورد.

واکنش رسمی نیز دیر نکرد؛ رئیس سازمان صدا و سیما در آن زمان، سید مرتضی میرباقری را به بازدید از این حاشیهها فرا خواند و احتمال عملیات ستون پنجم فرهنگی را نیز مطرح کرد.

دوران ابهام از انکار تا تایید ساخت فصل هفتم پس از این رویدادها، سرنوشت پایتخت در هالهای از ابهام قرار گرفت. در سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ اخبار متضاد منتشر میشد تاره عوامل اعلام میکردند فصل هفتم در حال تولید است، تاره مدیران تلویزیون انکار میکردند.

محسن تنابنده، بازیگر نقش نقی معمولی، در مصاحبهای صریح از سیاستهای صدا و سیما در متوقف کردن برنامههای پرمخاطب مانند نود و پایتخت انتقاد کرد و تأکید کرد که تصمیمگیری در دست مخاطب نیست. تغییرات بازیگران و بحث دستمزد یکی از چالشهای پیش از تولید فصل هفتم، تغییرات در کاست بازیگران بود. برگشت علیرضا خمسه، حذف مهران احمدی و دوخواهر فرقانی (سارا و نیکا) از دلایل بحثبرانگیز بود.

۰ میلیاردی)، موج جدیدی از انتقادات را در پی داشت که نهایتاً منجر به اعلام انصراف او از بازی در فصل هفتم شد، هرچند پس از مدتی مجدداً به جمع عوامل پیوست.

شروع رسمی تصویربرداری و زمانبندی پخش خرداد ۱۴۰۳ با انتشار عکس شیرینی رنگینک با نوشته پایتخت ۷ توسط هومن حاجی عبداللهی، شایعات به اوج رسید. نهایتاً در مرداد ۱۴۰۳، محسن تنابنده با انتشار ویدیویی از لوکیشن، آغاز رسمی تصویربرداری را تایید کرد و زمان پخش فصل هفتم برای چهارم فروردین ماه سال بعد اعلام گردید. ممیزیها و اعتراضات درونی فرآیند تولید فصل هفتم نیز بیچالش نبود.

بازیگرانی چون بهرام افشاری، احمد مهرانفر و خود محسن تنابنده از اعمال سانسور و حذف دیالوگها و صحنهها در اینستاگرام اعتراض کردند. سیروس مقدم این حذفها را ناشی از حساسیتهای شرایط روز جامعه دانست و از وجود سانسور رسمی انکار کرد، هرچند برخی این واکنشها را تبلیغاتی برای جذب مخاطب ارزیابی کردند. انتقادات محتوایی از بدآموزی تا بیدقتیهای فنی افزای بر چالشهای تولیدی، محتوای فصل ششم نیز تحت نظر منتقدان قرار گرفت.

مواردی چون بیاحترامی شخصیتهای کوچکتر به بزرگترها، افتراگوییهای بیمورد، نمایش خشونت در سکانسهای مربوط به شخصیت بهتاش (بهرام افشاری) و ضعفهای فنی (مانند حضور فیلمبردار در زمین فوتبال، عکس عوامل در آینه ماشین و عدم تداوم در لوازم صحنه) از ایرادات متداول بود که کیفیت اثر را در مقایسه با فصلهای اول تا پنجم کاهش داده بود.