تکنولوژی

مغناطیس‌ژنتیک: درمان پارکینسون، افسردگی و چاقی با می‌دان مغناطیسی

پیشرفت علم و فناوری راه را برای ژن‌درمانی در بیماری‌های مغزی هموار کرده است. روش اپتوژنتیک که پروتئین‌های حساس به نور را به نورون‌های خاص می‌رساند و مدار‌های مغز را با کنترل نور مدیریت می‌کند، اگرچه موثر است اما نیازمند کاشت فیبر نوری در مغز است.

محققان اکنون با توسعه فناوری مغناطیس‌ژنتیک، به نتایج مشابه‌ی بدون نیاز به دستگاه‌های کاشت‌شده دست یافته‌اند. این روش با بهره‌گیری از می‌دان‌های مغناطیسی، کنترل دقیق مدار‌های مغزی خاص را در لحظه و به صورت غیرت‌هاجمی امکان‌پذیر می‌سازد.

مایکل کاپلیت، پروفسور جراحی مغز و اعصاب و از نویسندگان این مطالعه، بیان کرده است ما فکر می‌کنیم فناوری مغناطیس‌ژنتیک در آینده برای بیماران در طیف وسیعی از موارد بالینی به کار رود.

اساس این تکنولوژی، مهندسی پروتئین کانال یونی است که با یک نانوژسم پروتئینی به نام فریتین (گیرنده طبیعی آهن) ترکیب شده است. وقتی ژن‌درمانی به ناحیه مشخصی از مغز تحویل داده می‌شود، می‌دان مغناطیسی قوی بر اتم‌های آهن در فریتین اثر می‌گذارد و کانال یونی را باز یا بسته کرده، نورون را روشن یا خاموش می‌کند.

در آزمایشی بر روی موش‌های مبتلا به پارکینسون، محققان این فناوری را به نواحی مغزی به نام هسته ساب‌تالاموس رساندند. این ناحیه در انسان هدف تحریک عمیق مغز (DBS) برای کاهش لرزش‌ها است. اعمال می‌دان مغناطیسی در موش‌ها، ناهنجاری‌های حرکتی را به طور قابل‌توجه‌ی کاهش داد.

نکته مهم این است که روش جدید با آهنربای کوچک‌تر و ارزان‌تری نسبت به دستگاه‌های MRI کار می‌کند. این آهنربا در دستگاه‌های تحریک مغناطیسی از طریق جمجمه (TMS) یافت می‌شود که از قبل برای درمان افسردگی، می‌گرن و سایر بیماری‌ها به کار می‌روند. محققان هیچ مشکل ایمنی در روش خود مشاهده نکردند.

تیم پژوهشی قصد دارد کاربرد‌های بالینی این روش را برای درمان اختلالات روانی، درد‌های مزمن و حتی چاقی بررسی کند و به بهینه‌سازی فناوری ادامه دهد.