
سلولهای چربی حافظه چاقی را حفظ میکنند و بازگشت وزن را تسریع میکنند
به گزارش طلوع شرق، محققان کشف کردهاند که سلولهای چربی پس از کاهش وزن همچنان تغییرات اپیژنتیکی ناشی از چاقی را در خود نگه میدارند و این امر باعث میشود بازگشت وزن آسانتر شود.
اپیژنتوم مجموعهای از برچسبهای شیمیایی است که به دیانای و پروتئینهای سلول متصل میشوند و میتوانند فعالیت ژنها را افزایش یا کاهش دهند. بر اساس مطالعهای منتشر شده در نشریه نیچر، این تغییرات در سلولهای چربی باعث میشود آنها از کارکرد طبیعی خود ناتوان بمانند و این الگو حتی سالها پس از رسیدن به وزن سالم باقی بماند.
لورا هینت، زیستشناس در موسسه فناوری فدرال سوئیس (ETH) و از نویسندگان این مطالعه، میگوید نتایج نشان میدهد افرادی که در لاغری تلاش میکنند، برای جلوگیری از افزایش مجدد وزن به مراقبتهای طولانیمدت بیشتری نیاز دارند.
هیون چول رو، متخصص اپیژنتوم در دانشکده پزشکی دانشگاه ایندیانا، بیان میکند اگرچه قبلا میدانستیم بدن پس از کاهش وزن تمایل به بازگشت به چاقی دارد، اما مکانیزم مولکولی این پدیده تا کنون ناشناخته بود. یافتههای جدید برای اولین بار نشان میدهد در سطح مولکولی چه اتفاقی میافتد.
حافظهای ماندگار در سلولهای چربی
هینت و همکارانش بافت چربی افراد مبتلا به چاقی شدید را با بافت افراد همیشه لاغر مقایسه کردند. آنها مشاهده کردند که در سلولهای چربی افراد چاق، برخی ژنها بیشتر فعال بودند و برخی دیگر کمتر، در حالی که این الگوی فعالیت ژنتیکی حتی دو سال بعد از جراحی کاهش وزن و از دست دادن حجم زیادی وزن، همچنان حفظ شده بود.
محققان نتایج مشابهی را در موشهایی که وزن زیادی از دست داده بودند نیز ثبت کردند. ژنهایی که در طول چاقی فعال شده بودند، در تحریک التهاب و فیبروز (شکلگیری بافت سفت) نقش داشتند، در حالی که ژنهای خاموششده از کارکرد طبیعی سلولهای چربی پشتیبانی میکردند. تحقیقات روی موشها ثابت کرد که این تغییرات ناشی از تغییرات در اپیژنتوم هستند که تأثیر قدرتمندی بر میزان فعال بودن ژنها دارند.
برای بررسی دوام این تغییرات، دانشمندان موشهای چاق را تحت رژیم غذایی قرار دادند. چند ماه پس از لاغری مجدد موشها، تغییرات اپیژنتیکی در سلولهای چربی آنها همچنان ادامه داشت، گویی سلولها به یاد میآورند که در بدنی چاق قرار داشتهاند.
بازیابی سریع وزن
فردیناند فون ماین، متخصص اپیژنتوم در موسسه فناوری فدرال زوریخ و از نویسندگان مطالعه، میگوید مشخص نیست که بدن تا چه زمانی حافظه چاقی را نگه میدارد. او افزود ممکن است یک پنجره زمانی وجود داشته باشد که این حافظه از بین برود، اما ما هنوز از آن بیخبریم.
محققان برای درک بهتر اثرات این حافظه، سلولهای چربی موشهایی را که پس از چاقی لاغر شده بودند، مورد مطالعه قرار دادند. این سلولها نسبت به سلولهای موشهای کنترلی که هرگز چاق نبوده بودند، قند و چربی بیشتری جذب میکردند. موشهای پیشینا چاق نیز در مواجهه با رژیم غذایی پرچرب، سریعتر از گروه کنترل وزن اضافه کردند.
فون ماین تأکید میکند پیشگیری از چاقی در ابتدا اهمیت حیاتی دارد. او میگوید افرادی که وزن کم کردهاند میتوانند لاغر بمانند، اما برای این کار نیاز به تلاش و انرژی بسیار زیادی دارند.