تحقیقات جدید: صفحات زمین حافظه دارند و ترکیب سنگهای آنها سرنوشت فرورانش را تعیین میکند

تحقیقات جدید صفحات زمین حافظه دارند و ترکیب سنگهای آنها سرنوشت فرورانش را تعیین میکند, تحقیقات تازهای که در مجله معتبر نیتشر منتشر شده، نشان میدهد تغییرات در ترکیب سنگ درون صفحات اقیانوسی میتواند به طور قابلتوجهی بر مسیر و شدت این صفحات در هنگام فرو رفتن در گوشته زمین تأثیر بگذارد.

این تغییرات ریشه در فرآیندهای زمینساخت باستانی دارند و نشان میدهند که زمینساخت صفحهای از برخی جهات دارای نوعی حافظه است. نقش منطقه زونگذار در کنترل حرکت صفحات در اعماق بین ۴۱۰ تا ۶۶۰ کیلومتری از سطح زمین، لایهای به نام منطقه زونگذار (MTZ) قرار دارد که به عنوان یک مرز کلیدی، حرکت مواد را به سمت اعماق سیاره هدایت میکند.

صفحات فرورانش که به زیر صفحات دیگر میروند، در این منطقه با تراکم سنگ بازالت روبرو میشوند که میتواند سرعت حرکت آنها را کند کرده یا حتی متوقف سازد. سنگ بازالت یک سنگ سخت، سیاه و دانهریز آتشفشانی است که بازمانده فعالیتهای آتشفشانی باستانی محسوب میشود.

کشف مخازن عظیم بازالت زیر آنتیلهای کوچک تیم بینالمللیای از زلزلهشناسان به رهبری دانشگاه ساوثهمپتون، در إطار پروژه، شواهدی از یک منطقه زونگذار فوقالعاده ضخیم را شناسایی کردهاند که تنها با وجود م سنگ بازالت قابل توجیه است. این کشف نشان میدهد که در مناطق خاص، کل صفحات اقیانوسی میتوانند حاوی مقادیر زیادی بازالت باشند.

برای گردآوری دادهها، محققان ۳۴ لرزهسنج را در کف اقیانوس زیر آنتیلهای کوچک (آبخستهای دریای کارائیب و شمال ونزوئلا) مستقر کرده بودند. دکتر کاترین ریچرت، از مؤسسه اقیانوسشناسی وودز هول، این آزمایش را اولین تجربه لرزهنگاری در کف اقیانوس در مقیاس بزرگ درون یک منطقه فرورانش از اقیانوس اطلس توصیف کرد.

او اظهار داشت ما از یافتن یک منطقه زونگذار بسیار ضخیم در گوشته زمین و زیر آنتیلها بسیار شگفتزده شدیم؛ این منطقه میتواند به یکی از ضخیمترین موارد مشاهدهشده در سراسر جهان تبدیل شود. حافظه صفحات و تأثیر بر همرفت گوشته دکتر نیک هارمون، از اعضای تیم تحقیق، تأکید کرد که فکر کردن به اینکه زمینساخت صفحهای دارای حافظه است، شگفتانگیز است؛ چرا که این حافظه میتواند بر نحوه هدایت همرفت گوشته زمین (جریانهای حامل گرما از درون به سطح) و ترکیب مواد در سیاره تأثیر بگذارد.

دکتر شوسونگ یانگ، نویسنده ارشد مطالعه، نیز هشدار داد که ناهمگونی ترکیبی موروثی صفحات اقیانوسی در حال فرورانش را نمیتوان نادیده گرفت، زیرا این عامل تا حد زیادی بر سرنوشت نهایی آنها در اعماق زمین تصمیمگیری میکند.

این پژوهش نه تنها درک بهتری از مکانیزم فرورانش صفحهای فراهم میکند که در آن مواد سطحی و عناصر فرار در اعماق بازیافت میشوند، بلکه نشان میدهد این فرآیند چگونه ارامش آب و هوایی و سکونتپذیری سیاره را برای میلیاردها سال حفظ کرده است.