نرخ دلار نشان می‌دهد بازار جنگ بزرگ ایران و اسرائیل را محتمل نمی‌داند
به گزارش طلوع شرق، در ماه‌های اخیر بحران‌های سیاسی متعددی اقتصاد ایران را تحت تأثیر قرار داده‌اند. از شهادت آیت‌الله رئیسی تا عملیات وعده صادق، ترور اسماعیل هنیه در تهران و شهادت سید حسن نصرالله در لبنان، این رویداد‌ها باعث نوسانات نرخ ارز، سکه و طلا شده‌اند. با این حال، روند بازار نشان می‌دهد که دیگر جهش‌های ناگ‌هانی و غیر‌منتظره در نرخ‌ها وجود ندارد و برخلاف سال‌های گذشته، نرخ دلار در عرض چند هفته دوبرابر نمی‌شود. دلیل این مقاومت بازار چیست؟
تکامل بازار در برابر تکان‌های سیاسی
برخی اقتصاددانان معتقدند بازار به نوعی تکامل رسیده و توانایی کنترل بحران‌های سیاسی و نشان دادن واکنش مناسب را دارد. این موضوع پس از عملیات وعده صادق به خوبی آشکار شد. در آن مقطع، ایران به اسرائیل پاسخ داد. انتظار می‌رفت بازار با حس خطر آغاز جنگ، نرخ‌ها را چند برابر کند، اما تحولی گسترده در نرخ ارز رخ نداد. بازار درک کرد که علی‌رغم پاسخ ایران، خبری از جنگ گسترده نیست. در حالی که بسیاری از تحلیلگران سیاسی از احتمال جنگ بزرگ میان ایران و اسرائیل نگران بودند. در واقع، بازار در آن زمان به سیاستمداران و تحلیلگران درس سیاست داد و نشان داد که آینده سیاسی را بهتر از آنان می‌شناسد.
این روند پس از ترور اسماعیل هنیه نیز تکرار شد. در روز‌های اول بازار کمی دچار الت‌هاب شد و نرخ ارز موقتا بالا رفت، اما به سرعت روند نزولی گرفت. قیمت دلار در روز شهادت اسماعیل هنیه به ۶۲ هزار تومان رسید، اما در عرض چند روز به کانال ۵۹ هزار تومان بازگشت.
این دو رویداد بسیاری از تحلیلگران را به این نتیجه رساند که بازار در برابر حوادث سیاسی به خوبی مقاومت کرده و می‌داند که با وجود تشدید تنش‌های سیاسی، منطقه به سمت جنگ بزرگ حرکت نمی‌کند. از آنجا که بازار نهادی پویا و زنده است، در مواجهه با بحران‌های سیاسی به شیوه‌ای عاقلانه رفتار می‌کند و نگرانی‌های خود را کنترل می‌کند.
تداوم مقاومت بازار؛ شهادت حسن نصرالله آیا باعث فرار فنر دلار می‌شود؟
روند مقاومت بازار پس از شهادت سید حسن نصرالله نیز ادامه یافت. این بار بیش از پیش، بحث پاسخ به اسرائیل و آغاز جنگ جدی‌تر شده است. گروه‌ی از سیاستمداران، نظامیان، تحلیلگران و مجریان تلویزیونی بر طبل جنگ کوبیده و از رهبران نظام می‌خواهند هرچه سریع‌تر به اسرائیل پاسخ دهند. با این حال، روند بازار نشان می‌دهد که این نهاد اقتصادی مهم و پویا، تا این لحظه از جنگ بزرگ نگران نیست.
بررسی نرخ دلار و سایر ارز‌ها نشان می‌دهد که قیمت‌ها دچار نوسانات زیادی شده‌اند. اگرچه در روز شنبه و پس از انتشار خبر شهادت سید حسن نصرالله و افزایش شایعات مربوط به جنگ، نرخ ارز افزایش یافت، اما روند بازار در روز دوشنبه نشان داد که بازار تا حد زیادی توانسته کنترل نرخ ارز را در دست بگیرد.
قیمت دلار در ساعت ۱۱ صبح به ۶۰ هزار و ۶۰۰ تومان رسید، اما یک ساعت بعد روند کاهشی پیدا کرد و در ساعت ۱۲ ظهر با نرخ ۶۰ هزار و ۳۰۰ تومان معامله شد. این روند چند ساعت بعد مجددا معکوس شد و در ساعت ۱۳۳۰ نرخ دلار به ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان رسید، اما از ساعت ۱۴ به بعد دوباره روند نزولی آغاز کرد. این جریان نشان می‌دهد که بازار اگرچه نگران تشدید تنش‌های سیاسی است، اما در برابر این الت‌هاب ایستاده و مقاومت می‌کند و امیدوار است که این تنش‌ها به بحران تبدیل نشوند.
اگرچه پیش از بحران جدید لبنان، قیمت دلار به کانال ۵۹ هزار تومان بازگشته و از ۵ مهرماه مجددا روند صعودی یافته بود، اما شواهد نشان می‌دهد که دوباره روند نزولی گرفته شده و جهش بزرگی انتظار نمی‌رود. این موضوع بیش‌تر به تغییرات در لبنان مرتبط است تا تغییرات داخلی ایران. بر اساس گزارش تجارت نیوز، سیگنال‌های دولت لبنان به غرب و اسرائیل برای آغاز فرآیند صلح، بر نرخ ارز در ایران تأثیرگذار بوده است. بر اساس این گزارش، نجیب می‌قاتی، نخست‌وزیر لبنان، در روز یکشنبه پس از شهادت سید حسن نصرالله اعلام کرد که ارتش لبنان برای اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ سازمان ملل آماده است. او به آواره شدن یک می‌لیون لبنانی اشاره کرد و تأکید داشت هیچ گزینه‌ای جز راه‌حل دیپلماتیک نداریم. ارتش لبنان در صورت فراهم شدن شرایط، اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ سازمان ملل را ملزم است.
باید دید روند ارز و سکه تا کجا پیش می‌رود. اگرچه بازار در برابر بحران‌های سیاسی و در جلوگیری از جهش قیمت‌ها مقاومت می‌کند، اما باید دانست که اقتصاد ایران در فضایی از نوع تعلیق قرار دارد و منتظر است تا در روز‌های آتی، سیاست کشور به کدام سمت سوق داده شود.