تحلیل علمی: چرا کوسهها انسان را گاز میگیرند
تحلیل علمی چرا کوسهها انسان را گاز میگیرند؟ غریزه بقا یا تهاجم؟, تحقیقات جدید نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از موارد گاز گرفتن کوسهها، عکسالعمل دفاعی این موجودات در برابر رفتارهای تهدیدآمیز انسان است، نه حمله شکاری. دکتر اریک کلوآ، پژوهشگر دانشگاه پیاسال پاریس، تأکید میکند که در بسیاری از موارد، انسانها با حرکاتی مانند ماهیگیری با نیزه یا تلاش برای لمس کوسه، واکنش دفاعی را تحریک میکنند.
تفاوت حمله شکاری و واکنش دفاعی برخلاف حملات شکاری که عمیق و به قصد تغذیه هستند، گاز گرفتنهای دفاعی معمولاً سطحی، غیرممیت و تکرارشونده هستند. این الگو شبیه به رفتار خرسها یا شترمرغها در روی خشکی است که هنگام احساس خطر، حملات هشداردهنده انجام میدهند. آمارهای جهانی نیز تأیید میکند که مرگ ناشی از تصادفات معمولی مانند کار با ماشینآلات، بسیار بیشتر از فوت ناشی از دعوای کوسه است.
شواهد از آبهای پلینزی فرانسه مطالعهای در منطقهای ۵.۵ میلیون کیلومتر مربع در پلینزی فرانسه، که پناهگاه ۳۰ گونه کوسه است، بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۳، ۷۴ مورد دعوا ثبت کرد. تنها ۴ مورد از این موارد (حدود ۳ تا ۵ درصد) با احتمال زیاد دفاعی بودهاند. تحلیل بانک اطلاعاتی جهانی با ۷ هزار مورد ثبتشده از سال ۱۸۶۳ تا کنون، نیز نشان میدهد ۳۲۲ مورد از حملات تحریکشده، ماهیت دفاعی داشتهاند.
کوسهها از انسان میترسند دکتر کلوآ میگوید کوسهها در برابر انسان بسیار محتاطاند و در بیشتر موارد از ما میترسند. وقتی این حیوانات برای دفاع عکسالعمل نشان میدهند، ممکن است نیرویی بیش از حد لازم به کار گیرند، درست مانند انسانها در شرایط دفاع از جان. این واکنش ریشه در غریزه بقا دارد، نه احساساتی مانند انتقام.
راهکارهای پیشگیری از برخورد پژوهشگران توصیه میکنند از هرگونه رفتار تهاجمی پرهیز شود؛ حتی کمک به کوسههای زخمی یا گیر کرده، چون ممکن است به عنوان تهدید تلقی شود. شناخت رفتار گونههای مختلف، مانند کوسه خاکستری صخرهای که قلمرو خود را به شدت دفاع میکند، میتواند خطر برخورد را کاهش دهد. ضرورت تغییر نگاه رسانهها و عموم برچسب زدن حمله به تمام موارد، نگاه عمومی را منحرف میکند.
در بسیاری از گزارشهای خبری، کوسه به عنوان مهاجم معرفی میشود، حتی اگر انسان آغازگر تهاجم بوده باشد. این روایت سادهانگارانه، نه تنها اعتبار این حیوانات را زیر سوال میبرد، بلکه تلاشهای حفاظتی را نیز دشوار میسازد. درک دقیق انگیزههای رفتاری، کلید مدیریت پایدار و همزیستی ایمن با حیات وحش است.