مطالعه جدید: زولپیدم مانع پاکسازی طبیعی مغز در خواب شده و خطر زوال عقل را بالا میبرد
مطالعه جدید زولپیدم مانع پاکسازی طبیعی مغز در خواب شده و خطر زوال عقل را بالا میبرد, تحقیقات جدیدی که در مجله علمی معتبر سل منتشر شده، هشدار میدهد که مصرف داروهای خواب رایج مانند زولپیدم (آمبین) میتواند فرآیند حیاتی پاکسازی مغز در طول خواب را مختل کند و احتمال ابتلا به بیماریهای نورودژنراتیو همچون آلزایمر و پارکینسون را افزایش دهد.
این مطالعه مشترک محققان دانشگاههای کپنهاگ، آکسفورد و رچستر، برای نخستین بار نقش نوسانات هماکن نوراپینفرین در فعالسازی سیستم گلایمفاتیک مغز را در خواب غیر REM شناسایی کرده است.مکانیزم پاکسازی مغز و نقش نوراپینفرینبر اساس یافتههای این پژوهش، نوسانات آهسته نوراپینفرین در فاز عمیق خواب غیر REM باعث انقباض و گسترش متناوب رگهای خونی مغز میشود.
این پویایی رگها، جریان مایع مغزی نخاعی را تسریع کرده و امکان حذف موثر زبالههای متابولیک مانند پروتئینهای بتا-امیلوئید را فراهم میآورد. سیستم گلایمفاتیک، که در مغز انسان جایگزین سیستم لنفاتی عمل میکند، تنها در این فاز از خواب به طور کامل فعال شده و وظیفه سمزدایی را بر عهده دارد.تأثیر مخرب زولپیدم بر سیستم گلایمفاتیکمحققان با استفاده از مدلهای موشی مشاهده کردند که زولپیدم این نوسانات حیاتی نوراپینفرین را سرکوب میکند.
در نتیجه، رگهای خونی مغز در حالت انقباض باقی مانده، جریان مایع مغزی نخاعی کند شده و سیستم گلایمفاتیک قادر به انجام وظیفه پاکسازی نخواهد بود.
ناتالی هاگلوند، یکی از محققان اصلی، تأکید میکند که اگرچه این داروها به سرعت به خواب رساندن فرد را تسهیل میکنند، اما خواب ناشی از آنها فاقد ویژگیهای ترمیمی و فیزیولوژیک خواب طبیعی است و مغز را از انجام فرآیندهای ضروری باز میدارد.آمار نگرانکننده و توصیههای متخصصاندادههای سال ۲۰۲۲ ایالات متحده نشان میدهد که نزدیک به ۳۹ درصد بزرگسالان بالای ۴۵ سال دچار کمخوابی هستند و بسیاری تحت درمان داروهای خواب قرار دارند.
در همزمان، شیوع زوال عقل در افراد بالای ۵۵ سال در مقایسه با دهههای گذشته دوچندان شده است. محققان و متخصصان توصیه میکنند که داروهای خواب تنها به عنوان گزینه آخر و برای مدت کوتاه تجویز شوند. راهکار اصلی، تمرکز بر بهداشت خواب، درمانهای شناختی-رفتاری و مشاوره با متخصصان خواب برای دستیابی به خواب طبیعی و حفظ سلامت مغزی در درازمدت است.