موش پشمالو: پیشرفت ژنتیکی کلوسال در مسیر بازسازی ماموتها

موش پشمالو پیشرفت ژنتیکی کلوسال در مسیر بازسازی ماموتها, شرکت کلوسال بایوساینسز در بیانیهای رسمی اعلام کرد که موفق شده موشهای پشمالو را با ترکیب جهشهای مستوحا از ماموتهای پشمالو و جهشهای شناختهشده رشد مو در موشها تولید کند.

به گزارش طلوع شرق، این شرکت مستقر در دالاس، تگزاس که ارزش آن بر پایه آخرین ارزیابیها بیش از ۱۰ میلیارد دلار برآورد میشود، این دستیابی را گامی مهم در ماموریت مهندسی ژنتیک فیلهای آسیایی ــ نزدیکترین خویشاوندان زنده ماموتها ــ برای کسب قابلیتهای کلیدی ماموت توصیف میکند. بن لام، یکی از بنیانگذاران و مدیرعامل کلوسال، موش پشمالو را نقطه عطفی در تلاشهای انقراضزدایی خواند.

دیدگاههای منتقدانه محققان با این حال، متخصصان ژنتیک و ویرایش ژنوم سوالی اساسی مطرح میکنند آیا این موشها پیشرفتی قابلتوجه در هر دو حوزه نشان دادهاند، چه برسد به اینکه نقطه عطفی در بازگرداندن ماموتهایی باشند که نزدیک به ۴۰۰۰ سال پیش از روی زمین ناپدید شدهاند؟

استفان ریزنبرگ، مهندس ژنوم در موسسه ماکس پلانک آلمان، تأکید میکند که فاصله زیادی بین ساخت یک موش ماموت و بازسازی ماموت واقعی وجود دارد و این تنها موشی است که ژنهای خاصی دارد.

شناسایی ژنهای پشمالو محققان کلوسال و همکارانشان با مقایسه ژنومهای استخراج شده از دهها ماموت و بستگان زنده و منقرض آنها، به دنبال تغییرات پروتئینی هستند که در دودمان ماموتها تکامل یافته و از ویژگیهایی نظیر موهای وفیر، تحمل سرما و ذخایر چربی پشتیبانی میکنند. برای اعتبارسنجی این یافتهها، تیمی به رهبری بث شاپیرو، دانشمند ارشد کلوسال، از ویرایش ژنی برای ایجاد موشهایی با جهشهای مشابه (نه یکسان) با ماموتها استفاده کرد.

شاپیرو اشاره میکند که چندین جهش ژنی مؤثر بر مو موشها آزمایش شده که در ماموتها یافت نمیشوند. محققان با ابزارهای متنوع ویرایش ژن، موشهایی با حداکثر هشت تحول ژنتیکی در هفت ژن مختلف تولید کردند. این موشها موهای بلند و پشمالو داشتند و به دلیل جهشی مؤثر بر رنگ مو، به جای خاکستری تیره معمول، رنگ قهوهای داشتند. لام افزود که موشهایی با ژن الهامگرفته از ماموتها در متابولیسم چربی، وزنی بیشتر از موشهای کنترل داشتند.

چالشهای پیش رو موشها تنها چند ماه سن دارند و محققان فرصت کافی برای ارزیابی اثرات بلندمدت این جهشها بر سلامت، باروری و ریسک سرطان نداشتهاند. آزمایشهای آینده شامل بررسی تحمل سرما و مطالعه دقیقتر رشد مو است. آلفرد روکا، متخصص ژنتیک جمعیت در دانشگاه ایلینوی، این کار را گامی در جهت مهندسی فیلهایی با ویژگیهای ماموت میداند و معتقد است نشان دادن تأثیر جهشهای ژنوم ماموت بر زیستشناسی موش، ارزش علمی دارد.

وینسنت لینچ، متخصص ژنتیک تکاملی در دانشگاه بوفالو، میگوید تفکیک اثرات جهشهای خاص موش از تغییرات ناشی از ژنومیک ماموت غیرممکن است. او به ژن در متابولیسم چربی و ژنهای و در ساختار مو اشاره میکند. شاپیرو توضیح میدهد ما تغییراتی را انتخاب میکنیم که با حیوانات سالم سازگار باشد. ما ژنهای ماموت را مستقیماً به موشها منتقل نمیکنیم چون ۲۰۰ میلیون سال فاصله تکاملی بین آنها وجود دارد.

تعداد دقیق تغییرات ژنتیکی مورد نیاز برای دادن صفات ماموت به فیلها ناشناخته است. لام میگوید هدف کلوسال خلق یک کپی دقیق ماموت نیست، بلکه موجودی است که بتواند جایگاههای اکولوژیکی ماموتها را پر کند. ریزنبرگ تشکیل هشت تحول را در مهندسی ژنتیک استاندارد میداند و اشاره میکند که تیم او در حال کار بر دهها یا صدها تحول خاص نئاندرتال در سلولهای بنیادی انسان است. او تأکید میکند فردی نمیتواند و نباید نئاندرتال را بازسازی کند.

ویرایش ژنوم در این مقیاس یکی از مرزهای بزرگ علم است، اما حتی این ظرفیت شما را به ساخت ماموت نزدیک نمیکند.