نحوه تشخیص مشاغل سخت و شرایط بازنشستگی زنان و مردان توضیح داده شد

با شنیدن واژه مشاغل‌سخت و زیان‌آور، احتمالا تنها کارگرانی به یاد می‌آیند که در شرایط سخت به کار خود ادامه می‌دهند، اما بسیاری از جزئیات شغلی خود آگاه نیستند. مشاغل شامل دو گروه مشاغل عادی و مشاغل سخت می‌باشند. مشاغل سخت و زیان‌آور، مشاغلی هستند که در آن‌ها عواملی چون عوامل فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیکی و غیره از حالت استاندارد خارج شده و کارگر طی فعالیت مداوم از لحاظ جسمی و روحی صدمه جدی می‌بیند. طبیعتا این صدمه نتایج ناخوشایندی خواهد داشت که تبدیل به بیماری و عوارض خطرناک می‌شود.

چگونه بفهمیم که سختی کار داریم؟

در قوانین و مقررات وابسته، لیست مشاغل سختی کار در برخی موارد تعیین شده است. این لیست حاضر در قوانین بسیار محدود است و علاوه بر آن هزاران شغل در محیط کار واقعی وجود دارد. تکلیف مشاغلی که در لیست نیستند چیست؟ راه برای دیگر مشاغل سختی کار بسته نیست، بلکه در قانون برای این کار کمیته سخت و زیان‌آور تعیین شده است تا این مشاغل را بازدید کند.

معیار‌های اندازه‌گیری سختی کار در قوانین و مقررات

در قانون، کار‌های سخت و زیان‌آور، کار‌هایی هستند که در آن‌ها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار، غیر‌استاندارد بوده و در اثر اشتغال کارگر تنشی به مراتب بالا‌تر از ظرفیت‌های طبیعی (جسمی و روانی) در کارگر تشکیل می‌شود. در متن قانون معیار‌های تشخیص سخت و زیان‌آور بودن مشاغل شامل وجود عوامل فیزیکی همانند صدا، گرد و غبار و عوامل شیمیایی همانند بخارات زیان‌آور و عوامل بیولوژیکی همانند تماس با انواع باک‌تری‌ها و ویروس‌ها تعیین شده است. در اکثر محیط‌های کار این عوامل وجود دارند و چنانچه شدت و زمان روبرو با این عوامل بیش‌تر از حد مجاز تعیین شده باشد، به عنوان سخت و زیان‌آور شناخته خواهد شد.

مشاغل سخت و زیان‌آور لیست مخصوص دارند

ملزم به ذکر است حتی با وجود بودن شغل در لیست مشاغل سخت و زیان‌آور، بازهم نیاز است این مشاغل در کمیته سختی کار نقل و تایید شوند. در نتیجه این سوال که آیا شغل ما سختی کار دارد یا نه، از قبل قابل تشخیص و پیش‌بینی نیست و باید بعد از احراز شرایط سابقه در کمیته وابسته نقل و بازدید شود.

مریم زنده‌دل، کارشناس روابط کار، در مورد اینکه چگونه فهمید سختی کار به ما تعلق گرفته است، می‌گوید اگر کارگر بخواهد بفهمد سختی کار دارد، می‌تواند به شعبه تأمین اجتماعی وابسته مراجعه کند و ببیند که آیا سختی کار ۴ درصد را کارفرما پرداخت کرده یا خیر. او افزود اگر عنوان شغلی کارگر در لیست بیمه درست قید شده باشد، در واقع کارفرما سختی کار کارگر را پذیرفته است، اما اگر به عنوان مثال به جای جوشکار، کارگر ساده ثبت شده باشد، به این معنی است که کارفرما نمی‌خواهد سختی کار را پرداخت کند. اگر این موضوع برای کارگران پیش آمد، باید مدارک و مستندات را به کمیته مشاغل سخت و زیان‌آور ارسال کنند تا عنوان شغلی صحیح اثبات شود.

کارشناس روابط کار بیان کرد لازم به ذکر است، عنوان شغلی در صلاحیت اداره کار قرار گرفته است، یعنی کارگران می‌توانند در اداره کار دادخواستی مربوط به عنوان شغلی تنظیم کنند. اگر در اداره کار عنوان شغلی احراز شود، سپس در مرحله بعد کارگر باید به کمیته مشاغل سخت و زیان‌آور مراجعه کند و در زمان بازنشستگی اگر کارفرما مبلغ ۴ درصد را پرداخت نکرده باشد، می‌توانند شخصا این مبلغ را پرداخت و سپس از بازنشست شدن عملا دعوی علیه کارفرمای خود را مطرح کنند.

الف) شرایط بازنشستگی برای مردان

۱- داشتن ۵۰ سال سن و ۳۰ سال سابقه.

۲- داشتن ۶۰ سال سن و ۲۰ سال سابقه.

۳- داشتن ۳۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه بدون شرط سنی.

ب) شرایط بازنشستگی برای زنان

۱- داشتن ۴۵ سال سن و ۳۰ سال سابقه.

۲- داشتن ۵۵ سال سن و ۲۰ سال سابقه.

۳- داشتن ۳۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه بدون شرط سنی.

۴- داشتن ۲۰ سال سابقه کار و ۴۲ سال سن، با ۲۰ روز حقوق بازنشسته می‌شوند.