گرانی نان در جنوب تهران: خرید کاهش یافت، نسیه‌فروشی و دزدی افزایش یافت
در نانوایی‌های مناطق جنوبی تهران نظیر جوادیه، راه‌آهن، شوش، هرندی، لب‌خط، زربافیان و خاوران، نانوایان می‌گویند که اگرچه نان سهمیه‌ای به‌ظاهر وجود ندارد، اما در عمل بیش از سی عدد نان تراکنش نامتعارف محسوب شده و نانوایان مجبورند آرد آزاد با قیمت بالا‌تر بخرند.
نوزدهم شهریورماه، رئیس اتحادیه نانوایان سنتی تهران آخرین تغییرات قیمت را اعلام کرد؛ بر اساس این تعرفه، قیمت نان لواش نزدیک به چهل درصد، نان سنگک نزدیک به شصت و شش درصد، نان بربری ساده با آرد نوع یک از هزار و هشتصد به دو هزار و پانصد تومان، بربری با آرد نوع دو از دو هزار و پانصد به سه هزار و پانصد تومان، لواش نوع یک از پانصد به هفتصد تومان، لواش نوع دو از ششصد و پنجاه به نهصد تومان، تافتون سنتی نوع یک از نهصد به هزار و دویست و شصت تومان و نوع دو از هزار و دویست به هزار و پانصد تومان، و تافتون ماشینی نوع یک از هفتصد به هشتصد و پنجاه تومان و نوع دو از هزار به هزار و دویست تومان افزایش یافت.
افزایش خرید نان ارزان
در محله لب‌خط نزدیک می‌دان شوش، نانوایی بربری یحیی می‌گوید مشتریان محلی که قبلا بربری می‌خریدند، اکنون سر نانوایی لواش صف می‌بندند چون بربری با کنجد نزدیک به پنج هزار تومان است در حالی که لواش هفتصد تومان است و به‌صرفه‌تر به نظر می‌رسد. نانوایی بربری دیگر در همان محله از کیفیت پایین آرد شکایت می‌کند و می‌گوید آرد دست دلال است و بیست دقیقه در دستگاه باید بماند تا قابل کار باشد، در نتیجه نان سنگک بی‌رمق و خمیده در می‌آید.
نان مجانی می‌دهیم
در نانوایی بربری دیگری در خیابان عارف، مرتضی که ده سال است نانوایی دارد، می‌گوید سهمیه سالانه آن‌ها سیصد کیسه است اما به بهانه تراکنش نامتعارف از هر نانوایی سی کیسه کم شده است. او می‌افزاید که وسع مردم پایین است و روزانه چهل تا پنجاه نان به نیازمندان رایگان می‌دهند.
نان‌دزدی داریم
آقای حسن‌وند در خیابان عارف نزدیک خاوران می‌گوید تافتون دولتی بیست و یک درصد، سنگک شصت و هفت درصد و لواش چهل درصد گران شده است. مردم ترجیح می‌دهند به جای پنج تا شش هزار تومان بربری، لواش هفتصد تومانی یا تافتون هفتصد و پنجاه تومانی بخرند. او می‌افزاید که روزانه حداقل ده نفر نان رایگان می‌برند و دزدی نیز رخ می‌دهد؛ برخی می‌گویند کارت بانکی ندارند و می‌روند، یا می‌گویند نان را در ماشین بگذارید بعد حساب می‌کنم اما برنگردند.
در محله اوراقچی‌ها، آقای عابد که از سال ۱۳۸۱ نانوایی می‌کند، می‌گوید مردم بیش‌تر لواش می‌خرند چون نسبت به بقیه اقلام کمتر گران شده. او برای مشتریانی که می‌شناسد نسیه می‌دهد و تعداد بالا را در گوشه‌ای یادداشت می‌کند.
قبلا خیریه‌ها برگه خرید نان می‌دادند
در زربافیان، آقای جعفری می‌گوید قبلا با فروش چهار نان می‌توانست یک خامه بخرد، اما اکنون باید چهل نان بفروشد. زنی که همسرش بیمار است و باید سنگک بخورد، می‌گوید قبلا خیریه برگه می‌داد اما اکنون خبری نیست و خرید حتی نان ارزان هم سخت شده. نانوایی کناری تافتون را هزار و دویست و شصت تومان می‌فروشد و فقط با کارت بانکی معامله می‌کند؛ زنی که کارتش موجودی نداشت، نانوایی می‌گوید فقیر و پولدار در اینجا همسایه‌اند و گاهی خیران پول می‌دهند تا نان رایگان به نیازمندان بدهند.
فروش نان کم شده
در جوادیه، آقای موسوی که از سال ۱۳۴۲ نانوایی دارد، می‌گوید آرد بی‌کیفیت است و نمی‌داند گندم است یا جو؛ روی کیسه‌ها افزودنی‌ها نوشته شده و برخی نه، و احتمالا سولفات اضافه می‌شود. او می‌افزاید فروش کاهش یافته چون مردم از سه وعده به دو وعده رسیده‌اند و لابه‌لای نان‌ها دزدی هم رخ می‌دهد؛ اگر نیازمند باشند کاری ندارند و خودشان نان رایگان می‌دهند.
رئیس دولت در بیست و ششم شهریور وعده داد مشکلات را حل کند و قوت خرید ثابت بماند. مرکز پژوهش‌های مجلس تخمین زده بود برای یارانه نان در ۱۴۰۳ نزدیک به ۱۹۲ هزار می‌لیارد تومان نیاز است که کسری ۲۸ تا ۴۲ هزار می‌لیارد تومانی دارد. حسینیزدجردی، رئیس کانون صنایع آرد ایران، افزایش هزینه‌های نانوایی‌ها را دلیل اصلی گرانی معرفی کرد.
حس تحقیر
محمدباقر تاج‌الدین، جامعه‌شناس، می‌گوید حداقل ۲۵ می‌لیون نفر زیر خط فقر مطلقند و فقر نسبی گسترده‌تر است. او معتقد است تورم و گرانی باعث شده طبقه متوسط نیز به سمت فقر برود. در مناطق فقیر، نان به صورت قسطی فروخته می‌شود و کیفیت پایین نان باعث سوءتغذیه، کمبود ویتامین دی و خطر سرطان و بیماری‌های گوارشی می‌شود. افراد در چرخه فقر گیر کرده‌اند، توان خرید کمتر و سبد هزینه بالا‌تر می‌رود.
افزایش فقر خشن
سمیه توحیدلو، جامعه‌شناس، می‌گوید افزایش قیمت کالا‌های اساسی مانند نان، افراد را دچار فقر خشن می‌کند؛ یعنی نتوانند کف‌های خوراک و سرپناه را تامین کنند. تا ۱۴۰۲، شصت درصد جامعه دچار فقر نسبی و نزدیک به سیصد درصد خانواده‌ها دچار فقر خشن بودند. یارانه یک‌دست برای همه دهک‌ها کافی نیست و شناسایی نیازمندان ضروری است. فقر چرخه معیوبی دارد کودکان خانواده‌های فقیر انرژی کمتری برای کار و تحصیل دارند و محرومیت تداوم می‌یابد. توحیدلو تأکید می‌کند دولت مسئول تامین نیاز‌های پایه است و خیریه‌ها باید در عمل حاضر شوند.