اقتصاددان: گزینه اول ترامپ تشدید تنش اقتصادی با ایران نیست، مذاکره اولویت باشد
با نزدیک شدن به آغاز رسمی دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ، نگرانی‌هایی درباره آینده وضعیت اقتصادی ایران و نحوه مقابله با احتمالی تلاطم‌ها افزایش یافته است. علی قنبری، اقتصاددان و عضو هئیت علمی دانشگاه پرورش مدرس، در گفتگو با فرارو به تحلیل این چالش‌ها پرداخته است.
برخی حامیان زبان تنش به جای دیپلماسی اقتصادی
قنبری بیان کرد برخی افراد بدون دانش و آینده‌نگری، سناریو می‌نویسند که چگونه باید به جنگ اقتصادی با ترامپ برویم. این همان کسانی هستند که در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ نیز به جای نشان دادن راه‌های گسترش اقتصادی با زبان دیپلماسی، از خشونت و درگیری استقبال می‌کردند. مسأله مهم این است که به جای تمرکز بر جنگ اقتصادی، ابتدا باید سناریو‌های مختلف تدوین و بررسی کنیم که چگونه می‌توانیم با ترامپ، با وجود تضاد‌های فکری، به مرحله‌ای برسیم که بیش‌ترین سود را برای کشور حاصل کنیم.
او افزود قطعا ترامپ در ابتدا از در سختی حداکثری داخل نمی‌شود. او ابتدا مسیر طرف مقابل را آزموده که می‌تواند شامل تعامل، گفتگو و حتی مذاکره باشد. این به معنای دفاع از عقاید ترامپ نیست، اما ما باید قبل از اقدامات مقابله‌ای و تدوین بدترین سناریو‌ها، روی راه‌حل‌های مذاکره احتمالی متمرکز شویم.
کشور‌های منطقه از ضعف اقتصادی ایران سود می‌برند
این اقتصاددان یادآور شد اکنون در خاورمیانه و بین کشور‌های همسایه، بسیاری از کشور‌ها از اعمال فشار اقتصادی بر ایران، بستن مسیر‌های تجارت، مانع‌تراشی در صادرات و تهدید‌های اقتصادی علیه ما سود می‌برند. آن‌ها در سایه ضعف اقتصادی ما رشد کرده‌اند، بنابراین طبیعی است که با لذت به مشکلات ما و ترامپ نگاه کنند. داشتن سناریو‌های مقابله‌ای بد نیست، اما اصرار من بر این است که اولویت با سناریو‌های مذاکره‌ای باشد.
ترامپ به اقتصاد اهمیت می‌دهد و جنگ‌ها را تمام می‌کند
قنبری ادامه داد ترامپ فردی است که به مسائل اقتصادی اهمیت فرا‌وانی می‌دهد و در شعارات انتخاباتی بر اقتصاد تأکید داشته و شرایط اقتصادی دوران بایدن را چالش کرده است. او عازم است به جنگ غزه و جنگ اوکراین نیز پایان دهد. می‌دانیم جنگ غزه فشار سنگینی بر اقتصاد منطقه داشته و مبادلات با اروپا و آمریکا را مختل کرده، از این رو گزینه اول ترامپ تشدید تنش‌های اقتصادی منطقه نیست. ما باید از این فرصت بهره‌گیری کرده و با مذاکره بیش‌ترین امتیازات را از ترامپ بگیریم.
وی هشدار داد برخی کشور‌های منطقه خواب‌های آشفته‌ای برای ما دیده‌اند و ترجیح می‌دهند نام ایران از مبادلات تجاری منطقه حذف شود. ضمن اینکه اگر دلسوز نظام و وطن هستیم، باید دقت کنیم که گزینه تشدید فشار اقتصادی بر مردم با ناآرامی‌های اجتماعی همراه خواهد بود. اولویت تیم سیاست خارجی دولت چهاردهم باید پرهیز از تنش در حوزه اقتصاد سیاسی باشد.
تیم اقتصادی باید برای شوک ارزی برنامه داشته باشد
استاد دانشگاه تأکید کرد از تیم اقتصادی دولت انتظار می‌رود فکری به حال گمان شوک ارزی ناشی از ظهور ترامپ داشته باشند. این شوک در دو بازه کوتاه‌مدت و بلندمدت مهم است. بازه کوتاه‌مدت مربوط به چند روز اول است، اما بازه بلندمدت به تصمیم‌گیری‌های ترامپ و نوع روابط او با تیم سیاست خارجی ما مرتبط می‌شود. ما دقیقا برای این بخش باید برنامه داشته باشیم.
او درباره ابزار تحریم‌ها گفت یکی از مهم‌ترین ابزار‌هایی که ترامپ از آن بهره می‌برد، تحریم است. با وجود هشدار‌های مکرر اقتصاددان‌ها، همچنان بخش زیادی از بودجه کشور بر صادرات نفت حساب باز است. ترامپ در دوره اول تلاش کرد صادرات نفتی ایران را به صفر برساند، معافیت‌های وارداتی و صادراتی را لغو کرد و صنایع فولاد، پتروشیمی، هواپیمایی و کشتیرانی را به شدت محدود ساخت. همه این‌ها باعث شد ایران در چارچوب سختی حداکثری قرار گیرد. این بار ما باید هوشیارانه روی نقشه‌ای حرکت کنیم که مانع از آغاز چنین اقداماتی شود.
اقتصاد خوداتکا تاریخ انقضای خود را گذشته است
قنبری در پایان بیان داشت برخی می‌گویند باید روی اقتصاد داخلی متکی شویم و نیازی به تعامل با جهان نداریم. این تفکر واقعا تاریخ انقضای قبلی و بی‌اعتبار است. رمز پیروزی اقتصاد هر کشور، تعامل با جهان است. درست است که بخشی از رشد اقتصادی به تقویت اقتصاد داخلی و افزایش توان‌مندی صنعتکاران مربوط است، اما کسانی که می‌گویند باید خوداتکا شویم باید پاسخ دهند که با چه سرمایه و اعتباری؟ سرمایه‌گذار خارجی در سایه تحریم چگونه سرمایه‌گذاری کند و سرمایه‌گذار داخلی با چه اطمینانی و با چه قیمتی به بازگشت سرمایه امیدوار باشد؟ من هم معتقدم نباید ترامپ‌هراسی کنیم، اما روی آمال و آرزو‌ها نیز نمی‌توانیم تز بدهیم و نقشه ضد‌ترمپی بکشیم. سیاست داخلی و خارجی و اقتصاد داخلی و خارجی ما به هم گره خورده است. نگهداری منافع ملی در انزوا و با قطع رابطه با جهان امکان‌پذیر نخواهد بود.