همتی در ازبکستان: دیپلماسی اقتصادی و سیاست همسایگی برای گسترش همکاری‌های منطقه‌ای
وزیر امور اقتصادی و دارایی در سفر اخیر خود به ازبکستان، در چارچوب دیپلماسی اقتصادی توام با سیاست همسایگی، گام‌های موثری برای تحکیم مناسبات اقتصادی با کشور‌های همسایه برداشته است. این سفر در حاشیه نشست وزرای عضو بانک گسترش ساختار آسیا (AIIB) صورت گرفته و شامل دیدار‌های دو جانبه با همتایان از کشور‌های آسیای می‌انه، چین و هند بوده است.
دیپلماسی اقتصادی به عنوان ابزاری برای برتری اهداف اقتصادی در سیاست خارجی، سه عملکرد اصلی دارد تسهیل دسترسی کسب‌وکار‌های ملی به بازار‌های خارجی، جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و اثرگذاری بر قوانین بین‌المللی در راستای منافع ملی. این رویکرد نقطه تلاقی دیپلماسی و فعالیت‌های اقتصادی ملی و بین‌المللی محسوب می‌شود.
ایران با داشتن ۷ همسایه مرزی و ۱۰ همسایه ساحلی در چند زیرسیستم منطقه‌ای از جمله غرب آسیا، خلیج فارس، اوراسیا، قفقاز، جنوب آسیا و آسیای مرکزی، پتانسیل گسترده‌ای برای گسترش همکاری‌ها دارد. با وجود تلاش‌های دولت‌های متعاقب، ایران تا کنون نتوانسته به طور کامل از موقعیت ژئوپلیتیکی خود به عنوان دومین کشور پرهمسایه جهان بهره‌برداری کند.
دکتر همتی در حاشیه نشست بانک AIIB، علاوه بر ملاقات با وزرای دارایی کشور‌های آسیای می‌انه، با وزرای دارایی چین و هند — دو اقتصاد بزرگ شرق — دیدار کرده است. محور تفاهمات با این طرف‌ها، گسترش همکاری‌های اقتصادی و جذب سرمایه‌گذاری در ایران بوده است. دومین محور مذاکرات، حل مشکلات بانکی و پولی، گسترش روابط ترانزیتی و افزایش تجارت با همسایگان آسیای می‌انه است.
منطقه آسیای مرکزی پس از جنگ اوکراین و کاهش نسبی نفوذ روسیه، فضای جدیدی برای بازیگران منطقه‌ای باز کرده است. پیش‌بینی می‌شود این منطقه به تدریج شاهد حضور سرمایه‌گذاران فرا‌تر از روسیه و چین باشد. سیاست همسایگی با محوریت ژئوپلیتیک، دیپلماسی، اقتصاد و فرهنگ، به دنبال کنترل چالش‌های مشترک و گسترش منافع اقتصادی بر پایه رویکرد برد-برد است.
توسعه تعاملات اقتصادی، گردشگری و فرهنگی با کشور‌های حوزه تمدنی ایران‌ز می‌ن، می‌تواند تأثیر معناداری بر بهبود سطح اقتصادی کشور داشته باشد. دولت چهاردهم با هماهنگی دستگاه دیپلماسی، درصدد است از تمام ظرفیت‌های موجود برای تحکیم اقتصاد ملی و دستیابی به اهداف رشد اقتصادی بهره‌برداری کند، در حالی که امیدواری به نتیجه مثبت از سخنرانی دکتر پزشکیان در سازمان ملل متحد نیز وجود دارد.