۶ رفتار نادرست والدین در برخود با نوجوانان؛ از قطع ارتباط تا عدم پذیرش دوستان
دوران نوجوانی یکی از حساسترین دورههای زندگی هر فرد است که با تغییرات گسترده و همهجانبه و تاثیرات عمیق بر شخصیت و آینده نوجوان همراه است. نوجوانان در این سن با دو چالش بنیادین یعنی بلوغ و هویتیابی روبرو میشوند و والدین نقش بسیار مهمی در عبور موفق از این مرحله ایفا میکنند.
متاسفانه بسیاری از والدین از روی نگرانی یا با افکار نادرست، به نحوی با نوجوانان برخورد میکنند که فرزند حس میکند والدین یا او را دوست ندارند یا تنها در شرایط خاصی محبت میکنند. این رفتارها میتواند تاثیرات مخربی بر شخصیت فرزند و رابطه والد-فرزندی داشته و زمینهساز اختلالات شخصیت، افسردگی و اضطراب شود.
عدم آگاهی از ویژگیهای دوران نوجوانی
برخی والدین به دلیل نبود اطلاعات کافی درباره ویژگیهای این دوران، رفتارهای طبیعی نوجوان را عمدی میدانند و باعث تنش در خانواده میشوند. نیاز به استقلال و ابراز نظر یکی از نیازهای طبیعی رشد نوجوان است که والدین باید از آن آگاه باشند و به فرزند اجازه بیان نظر دهند. عدم آگاهی والدین از شاخصهای تعیینکننده این دوره مانع درک حالات روحی نوجوان و حرکت مناسب با او میشود.
قطع ارتباط عاطفی با نوجوان
اولین قدم پرورش نوجوان، برقراری ارتباط صحیح با اوست. وقتی والدین رابطه خوب و صمیمی داشته باشند، نوجوان درک میکند که در صورت نیاز میتواند از پشتیبانی و مشورت آنها بهره ببرد. والدین باید به نوجوان القا کنند که مواظب او هستند، نه مالک او. قطع ارتباط و تنها دادن امر و نهی باعث میشود نوجوان از والدین بترسد، به نهانکاری و دروغگویی روی بیاورد و حس اعتماد و صمیمیت بین آنها شکل نگیرد.
والدین باید پذیرای سخنان و درد دلهای فرزند باشند و عکسالعملهای تکانشی و متعصبانه نشان ندهند. این به معنی تایید رفتارهای نامطلوب نیست، بلکه تصحیح در بستر دوستی است. قهر با فرزند نیز فاصله را افزایش داده و مانع ارتباط میشود.
نظارت مستقیم و کنترلگرانه
نظارت مستقیم در دوران کودکی ممکن است مناسب باشد، اما با بزرگتر شدن فرزند باید کاهش یابد. وقتی نوجوان از تجسسهای والدین آگاه میشود، غمگین شده و حس استقلال خود را از دست میدهد و ممکن است عکسالعملهای شدید نشان دهد. والدین نباید کنترلگر باشند زیرا این کار باعث میشود فرزند در خانه هیچ حریم خصوصی نداشته باشد.

عدم پذیرش اشتباه و لجبازی
نوجوانان به دلیل رشد شناختی، نگاهی انتقادی دارند و اشتباهات والدین را در گفتار و اعمال میبینند. والدین باید اشتباهات خود را بپذیرند و عذرخواهی کنند. این کار نه تنها احترام والدین را کم نمیکند، بلکه باعث افزایش صمیمیت و یادگیری فروتنی برای فرزند میشود تا او نیز خطاهای خود را بپذیرد و برای اصلاح تلاش کند.
جلوگیری از رشد هویت منحصر به فرد
نوجوانان علاقهها و تواناییهای منحصر به فردی دارند. والدین نباید خواستههای خود را تحمیل کنند یا فرزند را با دیگران مقایسه کنند. این کار مسیر رشد تواناییها را تخریب میکند. والدین باید استعدادهای فرزند را کشف و حمایت کنند، حتی اگر با سلیقه آنها همخوانی نداشته باشد. حمایت والدین باعث میشود فرزند با اعتماد به نفس بیشتر، هویت شخصی خود را شکل دهد.
نپذیرش دوستان و اطرافیان نوجوان
نوجوانان اهمیت زیادی به دوستان میدهند. تحقیر دوستان یکی از رایجترین اشتباهات والدین است که به طور غیرمستقیم حس بیکفایتی را به فرزند منتقل میکند. والدین باید تا حد امکان دوستان را بپذیرند و اگر نگرانی داشته باشند، دلایل را به صورت صریح و صمیمانه با فرزند بحث کنند.
سخن پایانی
والدین باید اطلاعات و آگاهی خود را در مورد تمام موارد ذکر شده ارتقا دهند. با گذشت زمان خواهند فهمید که بسیاری از رفتارهای عجیب نوجوانان کاملا طبیعی و بر پایه اقتضای سن است و با پایان دوره نوجوانی از بین میروند. والدین هرگز نباید با فرزند نزاع کنند و او را به قبول نظرات خود وادار سازند، زیرا اثرات منفی این دعواها تا آخر عمر همراه فرزند خواهد ماند، در حالی که رفتارهای نامناسب نوجوان با طی شدن زمان محو میشوند.