فرهنگ وهنر

مجید توکلی: عدم عدل در اکران فیلم‌های اجتماعی مانع موفقیت گرامی شده است

فیلم گرامی به کارگردانی مجید توکلی این روز‌ها در سینما‌های کشور اکران می‌شود. این اثر داستان مادری را روایت می‌کند که دچار بیماری آلزایمر شده و بیماری او نه تنها زندگی شخصی‌اش بلکه روابط خانوادگی، به‌ویژه با پس‌رش، را به چالش می‌کشد.

گرامی با بازی آزاده صمدی و روزبه حصاری در فضای دل‌انگیز شهر رشت و مناطق اطراف گیلان تدوین شده و از ساختار منسجم و فیلم‌نامه‌ای پرکشش برخوردار است. با این حال، مسأله اصلی اکران این فیلم و آثار مشابه، ناعدالتی در توزیع سانس‌های نمایش است.

چالش‌های اکران فیلم‌های غیر‌کمدی

مجید توکلی در گفت‌وگو با طلوع شرق بیان کرد شرایط سختی برای اکران عمومی فیلم گرامی وجود داشت، اما آقایان سرتیپی و نورانی از فیلمیران لطف کردند و اکران را پذیرفتند. او افزود که ترجیح پخش‌کننده‌ها بر پایه سیاست‌گذاری‌ها، فیلم‌های کمدی است چون سود بیش‌تری برایشان دارد. توکلی تأکید کرد که حتی با تغییر زمان اکران، وضع فیلم‌های اجتماعی در روند فعلی سینمای ایران تغییری نمی‌کند.

کارگردان گرامی توضیح داد مشکل اکران فیلم‌های اجتماعی مربوط به امروز و دیروز نیست، اما در یک یا دو سال اخیر با می‌دان دادن بیش از حد به فیلم‌های کمدی، فضا برای اکران آثار اجتماعی تنگ شده است. او ریشه این پدیده را در دولت قبل و به بهانه کرونا دانست که باعث اکران انبوه فیلم‌های کمدی و تغییر ذائقه مخاطب شد.

ممانعت از صدور پروانه ساخت و حساسیت‌های موضوعی

توکلی درباره پروانه ساخت گرامی گفت هر هفت نفر شورای پروانه ساخت به فیلمنامه رای منفی دادند و دلایل شگفت‌انگیزی برای عدم ساخت مطرح کردند. او و تهیه‌کننده فیلم، آقای احمدی، با باور به فیلمنامه، مراحل ساخت را بدون سر و صدا پیش بردند. پس از اتمام فیلم، مدیران سازمان سینمایی از خروجی راضی بودند و تعجب کردند چرا شورای پروانه ساخت مجوز نداده است.

قصه گرامی ملودرام عاشقانه‌ای است با لحنی تلخ که در شهر‌های خوش‌آب‌وهوای گیلان، از جمله لنگرود، تدوین شده تا زهر ماجرا گرفته شود. توکلی اشاره کرد که تعمدا از فضای شهری دور مانده و سعی در ثبت فرهنگ، آیین و گویش گیلان داشته تا از فرا‌موشی این می‌راث فرهنگی جلوگیری کند.

انتخاب لوکیشن و بازیگران بومی

کارگردان درباره انتخاب خانه قدیمی در لنگرود گفت مادر ۸۲ ساله‌ای که خانواده را دور خود جمع کرده، در آپارتمان قابل ترسیم نبود. تیم فیلم‌سازی پس از جستجو در رشت و لاهیجان که معماری نوین هویت بصری فیلم را تهدید می‌کرد، به خانه‌ای متروکه اما دلنشین در لنگرود رسیدند و آن را باز‌سازی کردند.

بازیگران فیلم از میان اهل گیلان انتخاب شده‌اند. آزاده صمدی زاده گیلان و مهدی لاهیجان است و روزبه حصاری تسلط بر گویش گیلانی دارد. سایر نقش‌ها نیز به بازیگران تئا‌تر استان گیلان از جمله بهمن صادق حسنی، رضا عباسی و شیرین محسنی واگذار شد تا یکدستی بومی برقرار باشد.

ناامیدی از گیشه و درخواست اصلاح آیین‌نامه

توکلی با صراحت اعلام کرد به گیشه نمی‌توانم امیدوار باشم. انبوه‌ی از فیلم‌های کمدی اکران می‌شود و فیلم اجتماعی امکانی برای دیده شدن ندارد. ما در اکثر سینما‌ها تک‌سانس می‌رویم و هزینه تبلیغات در شبکه‌های ماهواره‌ای و بیل‌بورد نداریم.

او در پاسخ به اینکه آیا فیلم‌های کمدی محاصره کرده‌اند، گفت آن‌ها هم حق دارند سهم داشته باشند. مسأله ما عدم عدل در اکران است، نه ساخت و اکران فیلم کمدی. توکلی پیشن‌هاد داد که خانه سینما و سازمان سینمایی به آیین‌نامه جدیدی برسند که در حق فیلم‌های غیر‌کمدی اجحاف نشود و تنوع ژانر حفظ گردد.

کارگردان گرامی تصریح کرد در دهه‌های ۷۰، ۸۰ و ۹۰ انواع فیلم‌ها ساخته می‌شد و تنوع ژانر داشتیم. این ریل‌گذاری نادرست در دوره قبلی شکل گرفته که تبعاتش را امروز می‌بینیم. راه نجات را هم‌دلی و هم‌فکری اهالی سینما و تحول آیین‌نامه شورای اکران دانست تا فیلم‌های غیر‌کمدی سانس‌های بیش‌تری در بازه زمانی طولانی‌تر داشته باشند.