فرهنگ وهنر

بررسی انیمیشن ساعت جادویی: اثری که نه کودک میفهمد و نه بزرگسال

بررسی انیمیشن ساعت جادویی اثری که نه کودک میفهمد و نه بزرگسال, انیمیشن ساعت جادویی که فرآیند تولید آن از سال ۱۳۹۹ آغاز شده، پیش از اکران عمومی در سینماها، موفق به دریافت جایزه گوهرشاد در جشنواره فیلمهای کودکان و نوجوانان اصفهان شده بود.

این دستاورد راه را برای حضور در جشنواره فجر سال گذشته هموار کرد، اما آنچه در المنتج نهایی دیده میشود، داستانی است پر از ابهام، شعاردهی و پیچیدگیهای بیجهت که مخاطب هدف خود را گم کرده است.\داستانی ناهماهنگ با گروه سنی مخاطببرخلاف انتظار از انیمیشنی که برای کودکان بالای ۱۰ سال طراحی شده، فیلم با واژگانی چون تحصن، دیدگاه و کلاه فرنگی پر است که برای نسلهای متولد دهه ۸۰ و ۹۰ غریبه و نامفهوماند.

با این حال، لایههای سیاسی و تاریخی داستان — متمرکز بر ماجرای مسجد گوهرشاد و کشف حجاب اجباری دوره رضاشاهی — آنقدر سنگین و غیرمستقیم است که کودک بدون راهنمای بزرگسالی متولد دهه ۵۰ یا ۶۰، قادر به درک آن نخواهد بود.\ضعف در پرداخت شخصیتها و بصریسازیاز ضعفهای بارز اثر، یکدستی چهرههای شخصیتهاست.

عماد و پدربزرگش عبدالرضا شباهت کامل دارند، سربازها و مردم کوچه و بازار همگی با یک قالب کلیشهای طراحی شدهاند که گاه تماشاگر را در پیگیری ماجرا دچار سردرگمی میکند.

الها، جذابیت اضافه کند، اما اشعار به کار رفته فاقد مفهوم عمیق، ارزش آموزشی و جذابیت لحنی هستند.

کودک در حین تماشا با پرسش این چیست؟ روبرو میشود که برای اثری انیمیشنی، نشانه ناکامی در ارتباط با مخاطب است. در انیمیشنهای مدرن، شخصیتها لایههای خاکستری و پیچیده دارند، اما این اثر در دوگانگی سادهانگارانهی خوب و بد گیر کرده و عمق روانشناختی را از دست داده است.\پیام مبهم و هدف نامشخصپایانبندی فیلم و پیام کلی آن مبهم مانده آیا هدف ترحم بر متحصنین است؟ انزجار از سیاستهای تاریخی؟ یا ترویج سنت نمدبافی؟

این شکاف بین قصد کارگردان و واقعیت مخاطب، اثر را به اثری تبدیل کرده که نه روح کودک را میلرزاند و نه ذهن بزرگسال را قانع میکند.\اطلاعات تولید و اکرانکارگردان این انیمیشن محمدعلی بصیری نیک و تهیهکننده محمدمهدی نخعی راد است. اثر از ۱۹ دیماه در ۴۱۹ سالن و با ۶ هزار و ۹۷۱ سانس اکران شده و تا کنون حدود ۱ هزار و ۲۰۸ بلیط فروخته است.

برخی ناظران معتقدند تبلیغات گسترده در تلویزیون عامل اصلی این میزان فروش بوده، نه محتوای خود فیلم.