بازتولید گرگ وحشت با مهندسی ژنتیکی؛ گامی در علم یا بازگرداندن سایهای از گذشته

بازتولید گرگ وحشت با مهندسی ژنتیکی؛ گامی در علم یا بازگرداندن سایهای از گذشته؟, شرکت بیوتکنولوژی کولوسال بایوساینسز اعلام کرد که با بهرهگیری از فناوری ویرایش ژن CRISPR، دو توله گرگ وحشت را پس از نزدیک به دههزار سال انقراض، به حیات برگردانده است.

این تولهها که اکنون بین سه تا شش ماه سن دارند، ویژگیهای ظاهری متمایزی نظیر موهای سفید و ضخیم، آروارههای قوی و بدنی عضلانی دارند و وزن هرکدام به حدود ۳۶ کیلوگرم رسیده است. محققان پیشبینی میکنند که در سن بلوغ، وزن آنها به ۶۳ کیلوگرم برسد. چگونه گرگ وحشت زنده شد؟ گرگهای وحشت حدود ۲.۶ میلیون سال پیش در قاره آمریکا الشمالیه ظهور کردند و در دورۀ یخبندان پایانی، حدود ۱۰ هزار سال پیش، منقرض شدند.

این گونه از گرگ خاکستری امروزی — نزدیکترین خویشاوند زنده خود — بزرگتر و قدرتمندتر بود. دانشمندان کولوسال با استخراج و تحلیل دیانای باستانی از یک دندان ۱۳ هزار ساله کشفشده در اوهایو و یک قطعه جمجمه ۷۲ هزار ساله از آیداهو، که در موزههای تاریخ طبیعی آمریکا نگهداری میشدند، ژنهای کلیدی این گونه را شناسایی کردند. سپس با ویرایش ۲۰ نقطه ژنتیکی در سلولهای خونی یک گرگ خاکستری زنده، آنها را با ویژگیهای گرگ وحشت سازگار ساختند.

ماده ژنتیکی اصلاحشده در تخمکهای سگهای خانگی انتقال یافت و پس از ۶۲ روز، تولههای مهندسیشده متولد شدند. نقدها و چالشهای اخلاقی-اکولوژیک با وجود این دستاورد فنی، بسیاری از دانشمندان مستقل معتقدند که این موجودات گرگ وحشت واقعی نیستند.

وینسنت لینچ، زیستشناس دانشگاه بوفالو، تأکید میکند تنها میتوان موجودی ساخت که از نظر ظاهری شبیه گونه منقرضشده باشد، نه اینکه آن گونه را به طور کامل باز زنده کرد. مت جیمز، مدیر بخش مراقبت حیوانات کولوسال، نیز میگوید این تولهها هرگز تکنیک شکار گوزنهای بزرگ را نخواهند آموخت، چون والدین وحشی برای تقلید و یادگیری ندارند.

علاوه بر این، کارشناسان اکولوژی هشدار میدهند که نقش اکولوژیک گرگ وحشت در اکوسیستمهای مدرن کاربرد ندارد. محیط زیست امروزین آمریکا شمالی با دورۀ یخبندان متفاوت است و بازگرداندن یک شکارچی اوج کهن، میتواند تعادلهای فعلی را برهم بزند. کاربردهای بالقوه در حفاظت از گونهها در کنار این پروژه، کولوسال از همانندسازی چهار گرگ سرخ آمریکایی — گونهای در آستانه انقراض در جنوب شرقی ایالات متحده — خبر داده است.

کریستوفر پرستون، کارشناس حیاتوحش دانشگاه مونتانا، معتقد است فناوری ویرایش ژن به دلیل غیرتهاجمی بودن، میتواند در افزایش تنوع ژنتیکی جمعیتهای اسیر و حفظ گونههای انقراض موثر باشد، هرچند دریافت نمونههای بیولوژیکی از حیات وحش همچنان چالشبرانگیز است. واکنشهای رسمی و آینده این تکنولوژی بن لَم، مدیرعامل کولوسال، اعلام کرد تیم او در مارس با مقامات وزارت خاک آمریکا دیدار داشته است.

داگ برگام، وزیر خاک آمریکا، این پروژه را آغاز دورانی شوقانگیز از شگفتیهای علمی خواند. با این حال، جامعه علمی بر ضرورت احتیاط در تفسیر نتایج و تفکیک بین بازتولید ظاهری و بازگرداندن واقعی گونه تأکید دارد. کولوسال پیشتر نیز طرحهای مشابهی برای احیای ماموت پشمالو و پرنده دودو را روی میز گذاشته است.