فرهنگ وهنر

نقد نگاه نوستالژیک امیر آقایی به سختیهای جنگ و انقلاب؛ تلخی تجربه

نقد نگاه نوستالژیک امیر آقایی به سختیهای جنگ و انقلاب؛ تلخی تجربه، شکر نیست, برنامه اکنون با اجرای سروش صحت، مقامی دارد که همواره گایش انتقادات سلیقهای و نظرات متفاوت بوده است. اما حضور اخیر امیر آقایی، بازیگر و روایتی که از دهه ۶۰ ارائه داد، ماجرا را فراتر از یک بحث سلیقهمحور برد و به چالشِ نحوهی بازخوانی تاریخ کشاند. خاطرات تلخ درساندوزی یا خودفریبی؟

طبیعی است هر ملت تجربههای تلخی از پیشینه خود داشته باشد؛ تجربههایی که گاه عمداً فراموش میشوند و گاه دههها بعد برای مرثیهسرایی بیرون میآیند.

نگاه امیر آقایی سختی به مثابه عمق حیات آقایی در مواجهه با دوربین، با لحنیافتخاری वर्णن کرد که زندگی در صف پنیر، شنیدن آژیر حالت قرمز و تحمل جنگ، ما را نسبت به دیگر ملل زندهتر و عمیقتر کرده است. او این تجربیات را یک نوع مهارت انسانی دانست که باید بابت آن شکرگزار باشیم.

در نگاه اول، این طرح شبیه به همان نگاههای طنزآمیز یا غمانگیز سینمایی است که دهههاست در رسانهها تکرار میشود، اما در لایههای عمیقتر، یک ایدئولوژی خطرناک نهفته است قدر کردنِ رنج به عنوان ارزش در خود. واکنش فرشاد کاسنژاد توانایی، ارزشی ندارد روزنامهنگار فرشاد کاسنژاد در ảnابی بیانیهای دقیق، این نگاه را هدف قرار داد.

تهاند و هیچ کدام از دستاوردهای انسانی را از دست ندادهاند.

بنابراین، تقدیس سختی، نه انسانیسازی است و نه افتخار، تنها ناسازگاری مدیریت و سیاستهاست که جانها و شهرها را ویران کرده و همچنان ویران میکند. خطر نوستالژیسازی رنج بر نسلها مسئله فراتر از نقد یک بازیگر است. وقتی افکار عمومی با نشاط و سرخوشی به یاد سختیهای قبل میآیند، تحمل سختیهای جاری آسانتر نمیشود؛ سختیکشیدن امتیازی نیست که بخواهیم برای بدست آوردن آن حسرت بخوریم.

/ نقدهای منفی رسانهها به فصل دوم سریال زخم کاری وضع زندگی امروز نیز از صف پنیر و نفت بهتر نیست، و تکرار این روایت، نسل حاضر را برای آینده آبدید نخواهد کرد. مخاطب ایرانی ترجیح میدهد برتریاش نسبت به ملل دیگر، غم و غصه و فلاکت نباشد و نمیخواهد در مسابقهی رنجکشیدن مقام اول باشد.

انتظار از تریبونها و سلبرتیها وقتی یک چهره عامًا ناشیاز شهرت در تریبونی ادبی مینشیند، انتظار میرود حتی بدون رویکرد صریحاً انتقادی، از خوشبینی و نوستالژیبازی بیمورد پرهیز کند و نگاه واقعیتری به مشکلات دیروز و امروز داشته باشد. سکوت در برابر تمجید از رنج، دامنزنندهی تکرار آن است؛ مقداری سکوت برای تندرستیمان بد نیست، اما سکوت در برابر روایتی که تلخی را شکر مینامد، سمی است.